Κυριακή, 2 Φεβρουαρίου 2014

HPV- Ιός κονδυλωμάτων και καρκίνος του τραχήλου της μήτρας


hpv virusΗPV: μύθοι και αλήθειες

Ο ιός των κονδυλωματων αποτελεί τα τελευταία χρόνια αντικείμενο συζήτησης. Προκαλεί απορία, φόβο, πολλαπλά ερωτηματικά αλλά συχνά εκφράζεται και η υποψία ότι είναι μία περαστική ιατρική μόδα, που τελικά θα αποδειχθεί ασήμαντη. Ας ακολουθήσουμε λοιπόν τη μέθοδο ‘σωστό-λάθος’,  και με απλά λόγια αλλά με ισχυρή πλέον υποκείμενη βιβλιογραφία να απαντήσουμε όλα τα ερωτήματα, να διασκεδάσουμε τους φόβους και να θέσουμε το ζήτημα στις πραγματικές του διαστάσεις.
Ο ιός των κονδυλωμάτων είναι νεοεμφανισθείσα μόλυνση, δεν υπήρχε στο παρελθόν, όπως και ο ιός του AIDS.
ΛΑΘΟΣ Ο ιός υπήρχε πάντα, απλά μέχρι πρόσφατα δεν γνωρίζαμε την ύπαρξη του και το μηχανισμό δράσης του.
Ενοχοποιείται ως αιτιολογικός παράγων για καρκίνο τραχήλου, υπάρχουν όμως και περιπτώσεις καρκίνου όπου δεν φταίει ο ΗPV, όπως υπάρχει καρκίνος του πνεύμονα σε μη καπνιστές.
ΛΑΘΟΣ Η μοναδικότητα του καρκίνου τραχήλου είναι ότι σχεδόν πάντα προκαλείται από μία αρχική προσβολή HPV, δεν υπάρχει δηλαδή καρκίνος χωρίς να έχει προηγηθεί ο HPV. Κανένας άλλος καρκίνος δεν έχει τόσο αποκλειστικό αιτιολογικό παράγοντα. Πράγματι, το κάπνισμα δεν έχει τόσο ισχυρό αιτιολογικό ρόλο στην καρκινογένεση του πνεύμονα, όσο o HPV στον τράχηλο.
Μεταδίδεται σχεδόν πάντα μέσω της σεξουαλικής δραστηριότητας.
ΣΩΣΤΟ Φαίνεται ότι η κολπική διείσδυση αποτελεί τον κύριο τρόπο μετάδοσης γι’ αυτό και το προφυλακτικό παρέχει μεγάλο βαθμό προστασίας (κατά 70% ). Πάντως αναφέρεται μετάδοση και με την απλή εξωτερική τριβή των γεννητικών οργάνων, ακόμα και αν δεν ολοκληρώνεται η πράξη και τεκμηριώνεται η παρουσία του σε γυναίκες με αποκλειστικά ομοφυλοφιλικές σχέσεις.
Η μόλυνση είναι σχετικά σπάνια και οφείλεται στους πολλαπλούς σεξουαλικούς συντρόφους.
ΛΑΘΟΣ  Η μόλυνση είναι πολύ συχνή. Υπολογίζεται ότι κάθε γυναίκα έχει εφ’όρου ζωής κίνδυνο έως και 80% να μολυνθεί από τον ιό και βέβαια η πιθανότερη ηλικία προσβολής είναι τα πρώτα 10 χρόνια από την έναρξη σεξουαλικής δραστηριότητας. Οι πολλοί σύντροφοι αλλά και ο αριθμός των πρώην συντρόφων αυτών αποτελεί βέβαια παράγοντα που διευκολύνει τη μετάδοση του ιού.
Στην πραγματικότητα υπάρχουν πολλοί τύποι ιών ΗPV με διαφορετική συμπεριφορά και ογκογόνο ικανότητα.
ΣΩΣΤΟ Υπολογίζεται ότι υπάρχουν πάνω από 120 διαφορετικοί ιοί HPV. Υπάρχουν οι ιοί (όπως ο 6 και  ο 11) που προκαλούν τις εξωτερικές βλάβες στο δέρμα και άλλοι συγγενείς τους ιοί που προκαλούν την εσωτερική τραχηλική βλάβη. Καποιοι εξ’αυτών (όπως ο 16 και ο 18) θεωρούνται υψηλού κινδύνου για καρκινογένεση στον τράχηλο ενώ άλλοι έχουν μειωμένη ή και ασήμαντη ογκογόνο δράση. Συχνά πάντως μία λοίμωξη μπορεί να προκληθεί από κοινού από διαφορετικά στελέχη. Βλέπουμε για παράδειγμα να υφίσταται εξωτερική βλάβη στο δέρμα και ταυτόχρονα το τστ Παπανικολάου να υποδεικνύει συνοδό τραχηλική αλλοίωση, προφανώς από άλλο στέλεχος του ιού.
Τα εξωτερικά κονδυλώματα είναι και αυτά καρκινογόνα
ΛΑΘΟΣ Τα οξυτενή κονδυλώματα του δέρματος αναπτύσσονται στην πρωκτογεννητική περιοχή, μεγαλώνουν και πολλαπλασιάζονται σε γειτονικές θέσεις, προκαλούν ενόχληση και κνησμό αλλά δεν έχουν ογκογόνο δράση. Γι’αυτό άλλωστε στους άνδρες δεν ανησυχούμε για καρκινογένεση. Αναφέρεται πάντως στη βιβλιογραφία o ιδιαίτερα σπάνιος καρκίνος του πέους σχετιζόμενος με HPV λοίμωξη, δεν πρέπει λοιπόν να παραμελούνται και να φτάνουν σε μεγάλο μέγεθος.
Η απλή σωματική επαφή με άτομο που φέρει τον ιό μπορεί να μεταδώσει τον ιό.
ΛΑΘΟΣ  Η βιβλιογραφία είναι βέβαια ασαφής αλλά ο ιός δεν φαίνεται να μεταδίδεται με την καθημερινή επαφή, την αγκαλιά, την συγκατοίκηση, την τουαλέτα, τα μαχαιροπήρουνα και γενικότερα τον απλό συγχρωτισμό. Προφανώς χρειάζεται άμεση τριβή και ενοφθαλμισμός με προσφιλέστερη γι’αυτόν θέση αυτή των γεννητικών οργάνων.
Η βιβλιογραφία αναφέρει κονδυλώματα και σε παιδιά.
ΣΩΣΤΟ Όταν δεν αποτελεί αποτέλεσμα σεξουαλικής κακοποίησης, μπορεί να είναι λόγω απλού απρόσεκτου ενοφθαλμισμού από τα δάχτυλα του πάσχοντος γονέα στο δέρμα του παιδιού (συνήθως στη γεννητική περιοχή).
Η έγκυος με κονδυλώματα θέτει το έμβρυο σε μεγάλο κίνδυνο.
ΛΑΘΟΣ Ο ιός δεν έχει τερατογόνο δράση. Σπάνια πάντως μεταδίδεται στο έμβρυο και αναφέρεται η εύρεση λαρυγγικών κονδυλωμάτων στο νεογέννητο. Αν υπάρχουν εμφανή κονδυλώματα στο εσωτερικό του κόλπου συνιστάται η καισαρική τομή για να αποφευχθεί η άμεση έκθεση κατά τον τοκετό. Η έγκυος με τραχηλική βλάβη και παθολογικό τεστ Παπανικολάου δεν χρειάζεται να κάνει καισαρική τομή, ίσως κινδυνεύει η ίδια από τον ιό, όχι όμως το έμβρυο, και η καισαρική έτσι κι αλλιώς δεν προστατεύει απόλυτα.
Ο στοματικός έρωτας αποτελεί ασφαλή πρακτική όσον αφορά στη μετάδοση του ΗPV.
ΛΑΘΟΣ Τα τελευταία χρόνια έχει φανεί ως σοβαρό πλέον πρόβλημα τα κονδυλώματα στη στοματική και φαρυγγική κοιλότητα με δυναμική καρκινογένεσης. Ενώ το σάλιο φαίνεται να έχει κάποια προστατευτική δράση κατά του ιού, ο στοματικός έρωτας θεωρείται πλέον τεκμηριωμένος τρόπος μετάδοσης.
Οι ομοφυλόφιλοι άνδρες δεν κινδυνεύουν από τον HPV.
ΛΑΘΟΣ Τα τελευταία χρόνια αναδεικνύεται σε μέγα πρόβλημα υγείας η έξαρση του καρκίνου του ορθού εξαιτίας της προσβολής από HPV στις ομοφυλοφιλικές σχέσεις. Είναι ανάλογο σε μέγεθος πρόβλημα με τον καρκίνο του τραχήλου με τη διαφορά ότι εδώ δεν υφίσταται ο προληπτικός έλεγχος με τα τεστ Παπανικολάου. Ανάλογο πρόβλημα βέβαια ανακύπτει με την πρακτική του πρωκτικού σεξ και στις γυναίκες.
Όταν μολυνθεί μία γυναίκα από τον ιό, θα τον «κουβαλάει» μέσα της για πάντα.
ΣΩΣΤΟ ΚΑΙ ΛΑΘΟΣ  Στην πλειοψηφία των γυναικών, ιός θα εγκατασταθεί στην επιφάνεια των κυττάρων του τραχήλου, θα πολλαπλασιάσει το γενετικό του υλικό ανεξάρτητα από το DNA των κυττάρων και κάποια στιγμή, το πολύ στα 1-2 χρόνια, ο οργανισμός θα κινητοποιήσει τις φυσικές του άμυνες και θα τον εκριζώσει. Σε μικρό ποσοστό γυναικών (έως και 10%), ο ιός (συνήθως τα υψηλής ογκογόνου δράσης στελέχη) πράγματι μπορεί να επιμείνει για χρόνια, να ενσωματώσει το DNA  του σε αυτό των κυττάρων και σταδιακά να προκαλέσει διαταραχές στο DNA (προκαρκινική βλάβη) και τελικά να συμβάλλει σε ογκογόνο μετάλλαξη (καρκίνος).
Γυναίκα 40 ετών παρουσιάζει προκαρκινική βλάβη στο τεστ Παπανικολάου. Αυτό σημαίνει ότι αυτή ή ο σύντροφος της προσβλήθηκαν πρόσφατα από τον ιό HPV.
ΣΩΣΤΟ ΚΑΙ ΛΑΘΟΣ Μπορεί πράγματι να είναι πρόσφατη λοίμωξη, αν συνυπάρχουν για παράδειγμα και εξωτερικά κονδυλώματα τότε είναι και προφανές. Μπορεί κάλλιστα όμως να πρόκειται για παλαιά προσβολή που σταδιακά να οδήγησε στις κυτταρικές βλάβες και να εκδηλώνεται τώρα με το παθολογικό τεστ Παπανικολάου.
Η μόλυνση μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα μετά από πολλά χρόνια.
ΣΩΣΤΟ Η πορεία της λοίμωξης είναι έτσι κι αλλιώς συνήθως πολυετής. Το μεσοδιάστημα μεταξύ αρχικής λοίμωξης μέχρι να αναπτυχθεί σοβαρή προκαρκινκή βλάβη υπολογίζεται στα 7-15 έτη. Βέβαια σε μία μειοψηφία γυναικών αυτό μπορεί να είναι απρόσμενα μικρό, έως και 2 έτη από την έναρξη της σεξουαλικής δραστηριότητας και την ταυτόχρονη μόλυνση από τον ιό. Γι’αυτό το λόγο το πρώτο τεστ Ππαπανικολάου πρέπει να γίνεται 18 μήνες μετά την έναρξη σεξουαλικής δραστηριότητας.
Ο κίνδυνος αφορά πρωτίστως τις νεώτερες γυναίκες.
ΣΩΣΤΟ ΚΑΙ ΛΑΘΟΣ Η μόλυνση από τον ιό είναι πράγματι πιθανότερη σε μία 20χρονη αλλά αυτή είναι πιθανότερο να αποβάλλει τον ιό σε 1-2 έτη. Σε γυναίκες άνω των 30 η μόλυνση είναι σπανιότερη αλλά αν συμβεί είναι πιθανότερο να επιμείνει και να εξελιχθεί σε σοβαρή βλάβη.
Η μόλυνση από τον ιό προκαλεί πάντα καρκίνο του τραχήλου, αν δεν υπάρξει ιατρική παρέμβαση.
ΛΑΘΟΣ Ο ιός προσβάλλει την πλειοψηφία των γυναικών στη διάρκεια της ζωής τους αλλά καρκίνο του τραχήλου θα πάθει ένα πολύ μικρό ποσοστό καθώς συνήθως ο ιός δεν επιμένει, αλλά και αν επιμείνει σπάνια θα προκαλέσει σοβαρή προκαρκινική βλάβη και ακόμα σπανιότερα καρκίνο. Βέβαια ο καρκίνος του τραχήλου στις αναπτυγμένες χώρες και στην Ελλάδα όπου υπάρχει πληθυσμιακός έλεγχος είναι σπανιότερος, σε αντίθεση με τις αναπτυσσόμενες χώρες όπου και εμφανίζεται το 80% των συνολικών κρουσμάτων.
Οι καπνίστριες που μολύνονται έχουν αργότερα μεγαλύτερο κίνδυνο να εμφανίσουν σοβαρή προκαρκινική βλάβη.
ΣΩΣΤΟ Όταν ο ιός επιμένει, οι καπνίστριες έχουν έως και 2 φορές μεγαλύτερο κίνδυνο να αναπτυχθεί σοβαρή βλάβη σε σύγκριση με μη καπνίστριες.
Η επιμονή του ιού και η ανίχνευση του στο τεστ Παπανικολάου και σε κολποκοπήσεις για παραπάνω από δύο χρόνια αυξάνει τον κίνδυνο να προκαλέσει σοβαρή προκαρκινή βλάβη και καρκίνο.
ΣΩΣΤΟ Η επιμονή του ιού σημαίνει ότι μάλλον είναι στέλεχος με ισχυρή ογκογόνο δράση που κατάφερε να ενσωματώσει το γενετικό υλικό του σε αυτό των κυττάρων του τραχήλου και μπορεί πλέον να ενεργοποιήσει παθολογικές μεταλλάξεις.
Ο χρόνος επώασης, από τη στιγμή της μόλυνσης μέχρι την εμφάνιση βλάβης στο δέρμα ή το τράχηλο είναι λίγες ημέρες.
ΛΑΘΟΣ Ο χρόνος επώασης του ιού υπολογίζεται από 6 εβδομάδες έως και 8 μήνες.  Εξωτερικά κονδυλώματα έχουν σημειωθεί ακόμα και 3 εβδομάδες μετά την έκθεση. Τυπικός μέσος χρόνος επώασης θεωρείται το τρίμηνο.
Μία νέα γυναίκα που εμφανίζει HPV στο τεστ Παπανικολάου πρέπει να ενημερώσει το σύντροφο της, τωρινό ή πρώην.
ΣΩΣΤΟ Βέβαια πρέπει να θυμηθούμε ότι ο ιός παρουσιάζει εξαιρετικά μεγάλη διείσδυση στον πληθυσμό. Αν πάρουμε σήμερα μία φωτογραφία όλου του παγκόσμιου πληθυσμού το 10% των γυναικών έχει ενεργό λοίμωξη HPV και βέβαια είπαμε ότι η πιθανότητα προσβολής εφ’όρου ζωής πλησιάζει το 80%. Αποφεύγουμε λοιπόν να κατηγορήσουμε ή να έχουμε τύψεις. Ο σύντροφος, πρώην ή νυν, πρέπει να ενημερωθεί. Δεν κινδυνεύει ο ίδιος να πάθει καρκίνο, μπορεί όμως να μολύνει ή να έχει μολύνει ήδη κάποια αλλη γυναίκα, ή να εμφανίσει ο ίδιος κονδυλώματα. Η επώαση του ιού είναι χρονικά κάπως ασαφής οπότε είναι συχνά δύσκολο και για το γιατρό ακόμα να προσδιορίσει πότε έγινε η μετάδοση. Ψύχραιμη ενημέρωση λοιπόν.
Μία νέα κοπέλα με προσβολή από ΗPV και παθολογικό τεστ Παπανικολάου πρέπει να κάνει επέμβαση στον τράχηλο για να καταστραφεί η βλάβη πριν αυτή γίνει καρκίνος.
ΛΑΘΟΣ Ειδικά στις νέες κοπέλες τείνουμε να είμαστε ακόμα πιο συντηρητικοί. Η βλάβη σε αυτή την ηλικία είναι αρκετά πιθανό να υποχωρήσει μόνη της και επιπλέον δε θέλουμε να κάνουμε καταστρεπτικές επεμβάσεις στον τράχηλο της νέας γυναίκας εκτός αν είναι απολύτως αναγκαίο. Ο τράχηλος που έχει υποστεί χειρουργεία προδιαθέτει αργότερα σε δυσκολίες σύλληψης αλλά και σε κίνδυνο πρόωρου τοκετού.
Υπάρχουν φάρμακα, υπόθετα και πλύσεις που εξουδετερώνουν τον ιό.
ΛΑΘΟΣ Όπως δεν υπάρχει φάρμακο κατά του ιού της γρίπης αλλά μόνο αντιγριπικό εμβόλιο, το ίδιο ισχύει και για τον HPV. Οι θεραπείες είναι όλες καταστρεπτικές (διαθερμία, Laser) και οι τοπικές αγωγές για τα εξωτερικά κονδυλώματα είναι είτε επίσης εκριζωτικές είτε ενισχυτικές της τοπικής ανοσίας. Δίνουμε πράγματι έμφαση στις φυσικές άμυνες, συμβουλεύουμε τη γυναίκα να μην καπνίζει, αντιμετωπίζουμε συνοδά προβλήματα υγείας. Συχνά, (όταν το επιτρέπει ο βαθμός της βλάβης) απλά επαναλαμβάνουμε το τεστ μετά από μερικούς μήνες για να δώσουμε το χρόνο στις άμυνες του οργανισμού να κινητοποιηθούν και να διορθώσουν τις βλάβες στα κύτταρα.
Το εμβόλιο είναι αποτελεσματικό αλλά είναι ακόμα σε πειραματικό στάδιο και δεν είναι βέβαιο ότι είναι ασφαλές.
ΛΑΘΟΣ Είναι τεκμηριωμένη και η ασφάλεια του εμβολίου με μοναδικές παρενέργειες τον ερεθισμό στο σημείο της ένεσης (20-90%) και παροδικό πυρετό (10-13%). Δεν αναφέρεται καμία σοβαρή ανεπιθύμητη ενέργεια και έχουν δοθεί πολλά εκατομμύρια δόσεις και των δύο εμβολίων στον παγκόσμιο πληθυσμό.
Το εμβόλιο κατά του τραχήλου της μήτρας αποτελεί απόλυτη προστασία κατά του καρκίνου.
ΛΑΘΟΣ Το εμβόλιο καλύπτει τους δύο συχνότερους και εντονότερα ογκογόνους ιούς, τον 16 και τον 18. Αυτοί ενοχοποιούνται στο 70% των περιπτώσεων καρκίνου τραχήλου, οπότε το εμβόλιο προστατεύει ακριβώς κατά 70%. Αξιόπιστες μελέτες δείχνουν ότι είναι πιθανό να καλύπτει και άλλα στελέχη καθώς οι ιοί είναι συγγενείς και έχουν ανάλογη δομή. Αυτή η διασταυρούμενη κάλυψη θα είναι ένα επιπλέον bonus και τελικά είναι πιθανό η προστασία να είναι μεγαλύτερη του 70%. Πάντως θα πρέπει να συνεχιστεί το πρόγραμμα των τεστ Παπανικολάου. Όταν εκλείψουν ο 16 και ο 18, δεν αποκλείεται άλλοι ιοί να καλύψουν το κενό, ο πληθυσμός πρέπει λοιπόν να συνεχίσει να ελέγχεται.
Κυκλοφορούν δύο εμβόλια στην αγορά εξίσου αποτελεσματικά.
ΣΩΣΤΟ Και τα δύο έχουν επαρκείς μελέτες που τεκμηριώνουν την αποτελεσματικότητα τους κατά του καρκίνου του τραχήλου. Το τετραδύναμο εμβόλιο παρέχει επιπλέον κάλυψη κατά των ιών 6 και 11 των μη καρκινογόνων εξωτερικών κονδυλωμάτων.
Το εμβόλιο πρέπει να γίνεται στη νέα κοπέλα που δεν έχει ξεκινήσει σεξουαλική δραστηριότητα.
ΣΩΣΤΟ Η σεξουαλική δραστηριότητα αμέσως θέτει το ζήτημα αν έχει ήδη συμβεί προσβολή HPV, οπότε το εμβόλιο δε θα είναι τόσο χρήσιμο. Κυρίως όμως το εμβόλιο πρέπει να γίνει νωρίς (πριν τα 15) γιατί σε αυτές τις ηλικίες είναι καλύτερη η ανοσολογική ανταπόκριση του οργανισμού, άρα είναι πιο αποτελεσματικό, σε σύγκριση με το εμβόλιο σε μία 20χρονη παρθένα κοπέλα.
Ελπίζω ότι καλύψαμε τα πλέον κρίσιμα ερωτήματα. Παραθέτω επιπλέον αναγνωστικό υλικό από αξιόπιστες πηγές. Ο ιός των κονδυλωμάτων θα είναι για τα επόμενα χρόνια σημαντικό πληθυσμιακό πρόβλημα υγείας. Η έγκυρη ενημέρωση είναι το σημαντικότερο όπλο στην καταπολέμηση και εκρίζωση του ιού και κατά προέκταση του καρκίνου του τραχήλου.

Σάββατο, 6 Ιουλίου 2013

«Ορμονικά προβλήματα» και περίοδος





Είναι ίσως η πιο συνήθης ερώτηση που ακούει ο γυναικολόγος: «χάλασε η περίοδος μου εδώ και δυο μήνες, μήπως είναι ορμονικό;»

H γυναίκα εννοεί κάτι ασαφές, βασικά δεν έχει ιδέα- απλά το «ορμονικό» στο μυαλό της ακούγεται αθώο και εύκολα ρυθμιζόμενο με απλά χαπάκια, σε αντιδιαστολή με οτιδήποτε πιο δύσκολα αντιμετωπίσιμο, με χειρουργεία και μπελάδες.

Για το γυναικολόγο συχνά το ορμονικό πρόβλημα είναι εξίσου ασαφές και ενίοτε και αυτός δεν έχει ιδέα.

Εννοείται λοιπόν ότι στην ιατρική τα πράγματα είναι πιο πολύπλοκα. Η ρύθμιση του κύκλου είναι μία πολυπαραγοντική ιστορία όπου συμμετέχουν ο εγκέφαλος (προφανώς επηρεάζεται από stress, άγχος, πένθος, σωματική νόσο, απώλεια βάρους), ο θυρεοειδής (τόσο ο υπερθυρεοειδισμός όσο και ο υποθυρεοειδισμός διαταράσσουν τον κύκλο), τα επινεφρίδια (σε υπερ- αλλά και υπολειτουργία τους, επηρεάζονται τα επίπεδα κορτιζόλης και άμεσα και η περίοδος), βεβαίως οι ωοθήκες (σύνηθες πρόβλημα οι πολυκυστικές ωοθήκες) και φυσικά το τελικό όργανο, η μήτρα. Βάλτε στην εξίσωση την ηλικία της γυναίκας, αν έχει τεκνοποιήσει ή όχι, μήπως θηλάζει, μήπως είναι έγκυος, μήπως παίρνει ορμόνες ή άλλα φάρμακα, μήπως έχει πολύποδα, μήπως έχει καρκίνο στη μήτρα και πολλά άλλα μήπως. Και βέβαια όλα αυτά είναι μία απλοποιημένη παρουσίαση, ξεχάσαμε και το κυριότερο, πώς χάλασε η περίοδος- έπαυσε να έρχεται εντελώς, έρχεται ακατάστατα, παρατείνεται η διάρκεια, αυξήθηκε η ποσότητα; Όταν λοιπόν καλείτε στο γυναικολόγο, περιμένετε λύση στο πρόβλημα από το τηλέφωνο, εκνευρίζεστε και λίγο από τις πολλές ερωτήσεις του, λυπηθείτε τον και βοηθείστε τον να θέσει διάγνωση. 

Ας ηρεμήσουμε όμως, το σύνηθες πρόβλημα είναι διαταραχή λόγω stress, που είναι πραγματική αιτία και πρόβλημα, η γυναίκα δεν είναι κατά φαντασίαν ασθενής. Δύσκολο πρόβλημα, το άγχος και η κατάθλιψη ειδικά στους καιρούς που ζούμε είναι έντονα και μη μετρήσιμα- δεν υπάρχει αγχόμετρο- και η θεραπεία συζητήσιμη, ούτε και θέλουμε να δώσουμε ψυχοφάρμακα για μία διαταραχή της περιόδου. Είναι αλήθεια πάντως ότι ο εγκέφαλος ερμηνεύει το στρες σαν απειλή για τον οργανισμό και, όπως λέω στις ασθενείς μου, «κατεβάζει τα ρολά», σταματάει ωορρηξία και περίοδο, η γυναίκα «κινδυνεύει», δεν είναι καιρός για να χάνει αίμα και να μένει έγκυος. Η περίοδος μπορεί λοιπόν να σταματήσει εντελώς ή να είναι ακατάστατη.

Δεύτερο σύνηθες αίτιο είναι στις νέες κοπέλες αυτό που λέμε πολυκυστικές ωοθήκες (αφορά το15-20% των γυναικών εφηβικής-μετεφηβικής ηλικίας). Είναι ορμονική διαταραχή των ωοθηκών, που επηρεάζει ωορρηξία και ρυθμικότητα κύκλου και λόγω αύξησης των ανδρογόνων, μπορεί να προκαλέσει ακμή και τριχοφυΐα. Προσθέστε το stress- εξετάσεις σε σχολεία και πανεπιστήμια και όλα τα προβλήματα της εφηβείας και το πρόβλημα μεγαλώνει.

Tρίτο αίτιο, στις μεγαλύτερες γυναίκες, αυτό που λέμε κλιμακτήριο. Εδώ υπάρχει μία παρεξήγηση, κλιμακτήριος δεν είναι η οριστική παύση ης περιόδου, δηλαδή η εμμηνόπαυση. Κλιμακτήριος είναι η κλιμακωτή, σταδιακή διαδικασία έκπτωσης της ωοθηκικής λειτουργίας που διαρκεί από 2 έως και 10 χρόνια πριν την εμμηνόπαυση. Όταν λοιπόν μία 45χρονη έχει διαταραχή κύκλου, της λέω ότι οφείλεται στην κλιμακτήριο, αυτή συνήθως αντιδρά: «Από τώρα γιατρέ, κλιμακτήριο;» - εννοεί στο μυαλό της την εμμηνόπαυση, δεν επίκειται απαραίτητα η εμμηνόπαυση αλλά ο κύκλος έχει κάθε λόγο να μην κάνει τακτικές ωορρηξίες και να διαταράσσεται.

Αυτά τα ολίγα για ένα πολύ σύνθετο κεφάλαιο της ιατρικής που έχει ακόμα αρκετά σκοτεινά σημεία προς επίλυση. Η γυναικολογική ενδοκρινολογία και η ρύθμιση του κύκλου είναι ένα εξαιρετικά γοητευτικό θέμα με πολλές λεπτές παραμέτρους. Μελετώντας το, θαυμάζεις την πολυπλοκότητα του ανθρώπινου οργανισμού και ειδικά της γυναίκας (στον άνδρα η ορμονική ρύθμιση της αναπαραγωγής είναι γελοιωδώς απλή) και έπαιξε αυτό ειλικρινά μεγάλο ρόλο στην απόφαση μου για την ειδικότητα της γυναικολογίας. 

Παρασκευή, 4 Ιανουαρίου 2013

gynecologists.gr

        www.gynecologists.gr


Welcome to the site of our Gynaecology Group Practice, shared by Aristotelis Bouros, MD and Alex. Kalogeropoulos, MRCOG, Consultant Gynaecologists.

 Το γυναικολογικό ιατρείο των Αριστοτέλη Μπούρου και Αλέξανδρου Καλογερόπουλου αποτελεί πρότυπο Gynaecology Group Practice τα τελευταία 10 χρόνια στην Αθήνα. Καλύπτουμε την εγκυμοσύνη και τον τοκετό, το γυναικολογικό προληπτικό έλεγχο, θέματα γονιμότητας, κολποσκόπηση και παθολογία τραχήλου.

Τρίτη, 18 Ιανουαρίου 2011

Αριστοτέλης Μπούρος, ΜD Σύντομο Βιογραφικό

Ο Αριστοτέλης Μπούρος, κατόπιν πολυετούς εμπειρίας στη Μεγάλη Βρετανία, με ενεργητικό πλέον χιλιάδων τοκετών και γυναικολογικών περιστατικών, κατέχει ιδιαίτερη θέση στο χώρο της Μαιευτικής-Γυναικολογίας.

Εισήγαγε στην Ελλάδα την επισκληρίδιο αναισθησία και για πάνω από 10 χρόνια ήταν ο μόνος στην Αθήνα που την παρήχε με ασφάλεια και αποτελεσματικότητα στις επιτόκους του. Eπίσης εισήγαγε νέες χειρουργικές τεχνικές, όπως η λαπαροσκοπική χειρουργική.
Πολυετής εμπειρία σε δύσκολα περιστατικά, καινοτόμος διάθεση και ένα προσωπικό αρχείο 11000 ασθενών.

ΙΑΤΡΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ  1960-1966
ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΕΠΙ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΑ 1978

ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ-ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑ

  • Πανεπιστημιακή Κλινική Νοσοκομείου Αλεξάνδρα  1969-1972
Ειδίκευση στη Μεγάλη Βρετανία 1972-1976

  • Darlington Memorial Hospital
  • Hospital for Women, Leeds
  • Dudley Road Hospital, Birmingham
  • Walsgrave Hospital, Coventry
  • Queen Elizabeth Hospital, Birmingham


•    Άσκηση ελευθέρου επαγγέλματος Μαιευτήρα-Γυναικολόγου από το 1976.

•    Ιδρυτικό μέλος Euromedica.

•    Ιδρυτικό μέλος Μαιευτηρίου Ιασώ.

   

Αλέξανδρος Καλογερόπουλος, DFFP,MRCOG Σύντομο βιογραφικό

ΣΥΝΤΟΜΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

Mαιευτήρας -Γυναικολόγος με εξειδίκευση στη μαιευτική υπερηχογραφία και τεχνητή γονιμοποίηση. Το 1994 αποφοίτησα αριστούχος της Ιατρικής Σχολής Αθήνας. Ακολούθησα μια επταετία ειδίκευσης και εμπειρίας στη Μαιευτική- Γυναικολογία σε νοσοκομεία του Λονδίνου. Το 1999 κατέστην μέλος του Βασιλικού Κολεγίου Μαιευτήρων-Γυναικολόγων.


Απέκτησα εμπειρία σε βαθμό επιμελητή σε νοσοκομεία μεγάλης δυναμικότητας με επίσημο ενεργητικό χιλιάδων τοκετών και καισαρικών τομών υπό αποκλειστική ευθύνη.

Σύντομο βιογραφικό σε θέσεις Μαιευτικής-Γυναικολογίας στο Ηνωμένο Βασίλειο:


  • King’s College Hospital                                               
King’s College School of Medicine, London
Harris Birthright Research Centre in Fetal Medicine, London
Ερευνητική θέση στην Εμβρυική Ιατρική.
Εμπειρία στο μαιευτικό υπέρηχο στις 9-12 εβδομάδες (early pregnancy and nuchal scan), στις 20-22 εβδομάδες (anomaly scan) και στις λοιπές εβδομάδες της κύησης (growth scan and Dopplers).Ειδική εμπειρία στον τακτικό υπερηχογραφικό έλεγχο πολυδύμων κυήσεων και στην έγκαιρη διάγνωση μονοχοριονικών πολυδύμων κυήσεων. Συμμετοχή σε ερευνητικό έργο και δημοσιεύσεις.
Δίπλωμα στον υπερηχογραφικό έλεγχο πρώτου τριμήνου κύησης (Certificate of competence in 1st trimester ultrasound).


ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Sepulveda W. Sebire NJ. Hughes K. Kalogeropoulos A. Nicolaides KH. Evolution of the lambda or twin-chorionic peak sign in dichorionic twin pregnancies. Obstetrics&Gynaecology.89(3):439-41, 1997 Mar.

Sebire N. Kalogeropoulos A. Psarra A. Nicolaides KH. Nuchal translucency screening for chromosomal abnormalities. Chapter in Kurjak-Chervenak’s’ The fetus as a patient’. 1997, Parhenon Editions, London.


  • Mayday University Hospital, London                     
Θέση ειδικευομένου στη Μαιευτική -Γυναικολογία (Senior House Officer).
Βασική εκπαίδευση σε ένα απο τα απο τα νοσοκομεία του Λονδίνου με το μεγαλύτερο αριθμό μαιευτικών και γυναικολογικών περιστατικών.
Σημαντική εμπειρία στην αντιμετώπιση οξέων μαιευτικών περιστατικών, εκλαμψίας, οξείας αιμορραγίας κατόπιν αποκόλλησης, προδρόμου πλακούντα και ατονίας της μήτρας.

  • West Middlesex University Hospital, London          
Θέση ειδικευομένου στη Μαιευτική -Γυναικολογία (Senior House Officer). Συνέχιση της βασικής εκπαίδευσης και λήψη μεγαλύτερων ευθυνών στο χειρισμό περιστατικών στην Αίθουσα Τοκετών.
 

  • St Mary’s Hospital                                                   
Imperial College School of Medicine, London
Θέση ειδικευομένου στη Γυναικολογία (Senior House Officer)
Εκπαίδευση στη (μοναδική στο είδος της στην Αγγλία) Κλινική Καθ’έξιν Αποβολών υπό την επίβλεψη της  Professor Reagan.
Αποκλειστική ευθύνη στην οργάνωση και λειτουργία Μονάδας Διακοπής Κύησης με χρήση μιφεπριστόνης (RU486) -μισοπροστόλης


  • Hammersmith Hospital                                           
Imperial College School of Medicine, London
Θέση εκπαίδευσης στη Μαιευτική Υψηλού Κινδύνου.
Εκπαίδευση στην αντιμετώπιση και παρακολούθηση πολύπλοκων παθολογικών περιστατικών υψηλού κινδύνου στη διάρκεια της κύησης. Παρακολούθηση εγκύων με νεφρική ανεπάρκεια, μόσχευμα νεφρού, πνευμονική υπέρταση και άλλες σοβαρές καρδιοπάθειες, νοσήματα κολλαγόνου, ιστορικό πνευμονικής εμβολής και θρομβοφιλίας, αιμορραγική διάθεση, περιπεπλεγμένο σακχαρώδη διαβήτη.


  • Queen Mary’s Hospital, Sidcup, Kent                      
Θέση Specialist Registrar στη Μαιευτική Υψηλού Κινδύνου και -Γυναικολογία
Εμπειρία στη λήψη αποφάσεων και στο χειρισμό δύσκολων περιστατικών
Εκτέλεση γενικών εφημεριών χωρίς κάλυψη, με καθολοκλήρου ευθύνη στην αντιμετώπιση επειγόντων μαιευτικών και γυναικολογικών περιστατικών.
Επιτήρηση και εκπαίδευση νέων ειδικευομένων (Senior House Officer) και φοιτητών ιατρικής.
Εμπειρία και πλήρης ευθύνη στο χειρισμό περιστατικών στην Κλινική Υπογονιμότητας και Γυναικολογικής Ενδοκρινολογίας.
Επιτυχής γραπτή και προφορική εξέταση (MRCOG Part II Examination) Περίοδος Σεπτεμβρίου Νοεμβρίου 1999 και αποδοχή κατόπιν τελετής ως μέλους στο Βασιλικό Κολλέγιο Μαιευτήρων και Γυναικολόγων.

  • Homerton University Hospital, London              
Θέση υποειδίκευσης στην Υπογονιμότητα και Τεχνικές Εξωσωματικης Γονιμοποιησης (Specialist Registrar in Reproductive Medicine and Assisted Conception) 
Εμμισθη αναγνωρισμένη θέση  Senior Registrar.
Εκπαίδευση στη διάγνωση και τεχνικές θεραπείας υπογονιμότητας.
Σταδιακή λήψη αποκλειστικής ευθύνης στη θεραπεία και παρακολούθηση με διακολπικό υπέρηχο περιστατικών διέγερσης ωοθηκών, ενδομήτριας σπερματέγχυσης, εξωσωματικής γονιμοποίησης και μικρογονιμοποίησης.
Χειρισμός δύσκολων περιστατικών και ηθικών διλημμάτων για χορήγηση θεραπείας. Λαπαροσκοπικές επεμβάσεις για τη διάγνωση και θεραπεία προβλημάτων υπογονιμότητας. Ειδική εμπειρία στην εκτέλεση ινομυωμεκτομών για την αποκατάσταση γονιμότητας.


Αναγνωρισμένα μεταπτυχιακά Courses


Οικογενειακός Προγραμματισμός, Margaret Pyke Family Planning

Βασική Κολποσκόπηση, Royal College of Obstetricians and Gynaecologists, London.

Αναπαραγωγική Ιατρική και Υπογονιμότητα, University College Hospital, London.

Diploma of the Faculty of Family Planning and Reproductive Health Care, of the Royal College of Obstetricians and Gynaecologists, London, August 2000.


Στα τέλη του 2001 επέστρεψα στην Αθήνα και ασκώ ιδιωτικά την ιατρική.

Είμαι παντρεμένος με δύο παιδιά, 15 και 13.5 ετών. Η γυναίκα μου Αμαλία είναι μέλος του Βασιλικού Κολεγίου Παιδιάτρων και ασκεί ιδιωτικά την Παιδιατρική και την Παιδιατρική Αναπτυξιολογία.

Πέμπτη, 14 Οκτωβρίου 2010

Καμία αμφιβολία ότι οι ετήσιες μαστογραφίες πρέπει να ξεκινούν στα 40 και όχι αργότερα

October 1, 2010 — New data from a large Swedish study show that mammography screening in women aged 40 to 49 years results in a much greater reduction in mortality from breast cancer than has been previously reported.
"This huge study from Sweden should end any debate" over the benefits of regular mammography screening in this age group, said a leading expert on mammography, Daniel Kopans, MD, professor of radiology at Harvard Medical School in Boston, Massachusetts, who was approached for comment. Beginning mammography at age 50 "has never had any scientific basis and should be dropped," he said.
The issue leapt into headlines late last year, when the US Preventive Services Task Force (USPSTF) recommended against regular screening mammography in women 40 to 49 years, in direct contrast to the recommendations from other American authorities. At the time, top mammography experts, including Dr. Kopans, expressed outrage at this recommendation, saying that it would lead to lives being lost to breast cancer.

Η πρόσληψη καφεϊνης στην κύηση δεν συνδέεται με πρόωρο τοκετό

October 5, 2010 — Caffeine intake during pregnancy is not linked to the risk for preterm birth, according to the results of a meta-analysis reported online September 15 issue in the American Journal of Clinical Nutrition.
"The effect of caffeine intake during pregnancy on the risk of preterm delivery has been studied for the past 3 decades with inconsistent results," write Ekaterina Maslova, from Harvard School of Public Health in Boston, Massachusetts, and colleagues. "We performed a meta-analysis examining the association between caffeine consumption during pregnancy and risk of preterm birth."

Σάββατο, 13 Φεβρουαρίου 2010

Τα διατροφικά συμπληρώματα με ω3 λιπαρά δεν προστατεύουν από προωρότητα

Omega-3 Polyunsaturated Fatty Acids May Not Reduce Preterm Birth

Laurie Barclay, MD
January 29, 2010 — Omega-3 long-chain polyunsaturated fatty acid supplementation does not prevent recurrent preterm birth in women receiving 17α-hydroxyprogesterone caproate, according to the results of a randomized, double-masked, placebo-controlled trial reported in the February issue of Obstetrics & Gynecology.

Τρίτη, 4 Αυγούστου 2009

ΙΝΟΜΥΩΜΑΤΑ





Μήτρα με τοιχωματικά ινομυώματα και ένα εσωτερικό (υποβλεννογόνιο)
Πρόκειται για καλοήθεις διογκώσεις του μυός της μήτρας. Δεν γνωρίζουμε γιατί εμφανίζονται και σταδιακά μεγαλώνουν, πιθανολογείται πάντως μικρή κληρονομική επιβάρυνση. Ινομυώματα εμφανίζει ένα 15-20% των γυναικών.

Πολύ συχνά τα ινομυώματα δεν προκαλούν κανένα σύμπτωμα και αποτελούν τυχαίο εύρημα κατά τη γυναικολογική εξέταση ή τον υπέρηχο. Συνήθως προκαλούν αυξημένη αιμορραγία κατά την περίοδο ή πιεστικά φαινόμενα σε γειτονικά όργανα, όπως συχνουρία, αν το ινομύωμα πιέζει την ουροδόχο κύστη.
Προφανώς παίζει ρόλο ο αριθμός, το μέγεθος των ινομυωμάτων και η θέση τους σε σχέση με το εσωτερικό, την κοιλότητα της μήτρας. Τα ινομυώματα που βρίσκονται μέσα στην κοιλότητα της μήτρας (λέγονται υποβλεννογόνια), προκαλούν μεγαλύτερες αιμορραγίες, ακόμα και όταν έιναι μικρά. Επίσης μπορεί να δυσκολεύουν τη σύλληψη και να προκαλέσουν αποβολή.
Τα ινομυώματα μπορεί πάλι να είναι μέσα στο τοίχωμα της μήτρας (τοιχωματικά) ή και εντελώς εξωτερικά (υπορογόνια) και τότε συχνά συνδέονται με ένα λεπτό μίσχο με το σώμα της μήτρας.

Είναι λοιπόν φυσιολογικό να έχει μία γυναίκα ινομυώματα. Είναι καλοήθεις, συνηθισμένοι όγκοι. Είναι απίθανο να ‘γίνουν’ κακοήθεις, αντίθετα είναι πιο πιθανό να ξεκινήσει ένας καρκίνος από ένα άλλο σημείο της μήτρας, παρά να εξαλλαχθεί ένα καλόηθες ινομύωμα σε καρκίνο. Μικρό βαθμό υποψίας πάντως έχουμε για ένα ινομύωμα που μεγαλώνει πολύ γρήγορα.

Τι κάνουμε λοιπόν όταν βρούμε ένα ινομύωμα; Εξαρτάται από τη θέση του, τα συμπτώματα που προκαλεί, την επιθυμία τεκνοποίησης. Πάντως το πιο πιθανό σενάριο είναι να μη χρειάζεται να κάνουμε απολύτως τίποτα και απλά να το παρακολουθούμε υπερηχογραφικά.

Κυριακή, 26 Απριλίου 2009

IVF-λίγα λόγια για την εξωσωματική γονιμοποίηση

Το φυλλάδιο αυτό φιλοδοξεί να απαντήσει στις πολλές αναμενόμενες ερωτήσεις πάνω στη διαδικασία της εξωσωματικής γονιμοποίησης, την αγωγή, την
 παρακολούθηση, τις πιθανές επιπλοκές, τα ποσοστά επιτυχίας, τέλος πάντων θα τα καλύψουμε σχεδόν όλα.
Θα τα συζητήσουμε και κατ’ιδίαν στις συναντήσεις μας, είναι σημαντικό να βαδίζετε ενήμεροι και να μην πελαγώνετε με εύλογες απορίες.

Ας αρχίσουμε με μερικά απλά δεδομένα:

  • ·    Στην Ευρώπη μόνο συμβαίνουν 200000 κύκλοι IVF κάθε  χρόνο.
  • ·      Στην Ελλάδα είναι πάνω από 12000 κύκλοι, με αριθμό γεννήσεων  σχεδόν 5000 παιδιών ετησίως.
  • ·       Με σωστή παρακολούθηση η διαδικασία καθίσταται  απολύτως ακίνδυνη.
  • ·       Τα μωρά που γεννιούνται μετά από εξωσωματική είναι υγιέστατα.
  • ·       Δε σχετίζεται με μελλοντικά προβλήματα υγείας της μητέρας ή καρκινογένεση.  

Πότε πρέπει ένα ζευγάρι να κάνει εξωσωματική;
Κατ’ αρχήν να τονίσουμε ότι η εξωσωματική γονιμοποίηση έχει αυστηρές ενδείξεις και πρέπει να αποτελεί την ύστατη λύση στη διαδικασία της υποβοηθούμενης αναπαραγωγής. 

Ενδείξεις εξωσωματικής γονιμοποίησης είναι:

 

Ανεξήγητη υπογονιμότητα,
 όπου δηλαδή όλες οι εξετάσεις είναι φυσιολογικές και δε βρίσκουμε κάποιο εμφανές αίτιο και το ζευγάρι προσπαθεί ήδη επί ενάμιση χρόνο. Συχνά ενδείκνυται να προηγούνται απλούστερες θεραπείες, όπως η σπερματέγχυση για τουλάχιστον μερικούς κύκλους. Πάντως τυχόν μεγάλη ηλικία
της γυναίκας και μεγάλη διάρκεια προσπάθειας (πάνω από 2 χρόνια) είναι επιβαρυντικοί και ελαχιστοποιούν την πιθανότητα επιτυχίας κάθε απλούστερης θεραπείας.   
Απόφραξη σαλπίγγων, όταν δηλαδή οι σάλπιγγες έχουν υποστεί ζημιά από προηγούμενη σαλπιγγίτιδα. Δεν μπορούν πλέον να δεχθούν το ωάριο από την ωοθήκη και να συμβάλλουν στη γονιμοποίηση και στη μεταφορά του εμβρύου πίσω στη μήτρα για εμφύτευση. Υπάρχει τότε κίνδυνος όχι μόνο να αποτύχει η σύλληψη αλλά και να παγιδευτεί το έμβρυο στην σάλπιγγα (εξωμήτριος).

 Ενδομητρίωση. Είναι μία συνήθης καλοήθης κατάσταση όπου κύτταρα του ενδομητρίου αναπτύσσονται εκτός της μήτρας και προκαλούν εστίες τοπικής φλεγμονής, με αποτέλεσμα έντονο πόνο στην περίοδο και κατά την επαφή. Ο οργανισμός κινητοποιεί αντισώματα και χημικές ουσίες για να πολεμήσει τη φλεγμονή, αυτά όμως βλάπτουν και δημιουργούν εχθρικό περιβάλλον για ωάρια, σπερματοζωάρια και έμβρυα. Η θεραπεία είναι η καταστροφή των εστιών με διαθερμία στο χειρουργείο (λαπαροσκόπηση), και, αν περαιτέρω αναμονή δεν οδηγήσει σε  σύλληψη, σε εξωσωματική. 
Κακές παράμετροι σπέρματος. Ο ‘ανδρικός παράγοντας’ ευθύνεται αποκλειστικά στο 30% των υπογόνιμων ζευγαριών και συμμετέχει σαν μέρος του προβλήματος  και σε ένα επιπλέον 20%. Αν σκεφτεί κανείς ότι περίπου 1 στα 7 ζευγάρια είναι υπογόνιμα, αντιλαμβάνεται την έκταση του προβλήματος.

Ποιες είναι οι πιθανότητες επιτυχίας;
Αυτή είναι και η σειρά, από το καλύτερο προς το χειρότερο, όσον αφορά τις πιθανότητες επιτυχίας. Πιο εύκολα θα πετύχει δηλαδή αν δεν έχει βρεθεί κάποιο αίτιο (όσο και αν αυτό αγχώνει το ζευγάρι που αναρωτιέται τι φταίει) και σαφώς πιο δύσκολα όταν το σπέρμα παρουσιάζει σημαντικό πρόβλημα.
 Όταν μιλάμε για πιθανότητες επιτυχίας,  παίζουν ρόλο όλες οι λεπτομέρειες του ιστορικού. Το μεγαλύτερο ρόλο παίζει η ηλικία της γυναίκας. Η πιθανότητα επιτυχίας ενός κύκλου κατά μέσο όρο είναι περίπου 30%. Για μια γυναίκα άνω των 40 είναι 15 %, ενώ για μια γυναίκα 25-30 ετών με ανεξήγητη υπογονιμότητα φτάνει το 40-45%. Εφόσον προκύψει θετικό τεστ εγκυμοσύνης μετά από εξωσωματική, υπάρχει πιθανότητα 20% να είναι δίδυμα και 3% για τρίδυμα. Αυτά ισχύουν αν τοποθετηθούν 3 έμβρυα μέσα στη μήτρα. Αν τοποθετηθούν 4 έμβρυα, έχουμε 30% δίδυμα και 6% τρίδυμα. Μετά από IVF, o κίνδυνος εξωμητρίου είναι τουλάχιστον 5%, μέχρι και 20% όταν οι σάλπιγγες δεν είναι υγιείς. 
Ο κίνδυνος αποβολής είναι λίγο αυξημένος και εδώ παίζει ρόλο η ηλικία της γυναίκας. Σε μια γυναίκα 30-35 ετών είναι 25% και σε γυναίκα άνω των 40 είναι μέχρι και 40%.
  

Πώς γίνεται η θεραπεία;

 

Στην εξωσωματική γονιμοποίηση αρχικά δίνουμε  καθημερινά ενέσεις για να διεγείρουμε τις ωοθήκες να παράγουν πολλά ωάρια. Καθώς αυτά ωριμάζουν στις ωοθήκες, παρακολουθούμε την πρόοδο με τακτικά κολπικά υπερηχογραφήματα. Θέλουμε αρκετά ωάρια ώστε να έχουμε δυνατότητα επιλογής των καλύτερων ποιοτικά, δεν πρέπει όμως να υπέρ-διεγείρουμε τις ωοθήκες με μεγάλες δόσεις ενέσεων.
Όταν όλα τα ωάρια είναι ώριμα, την κατάλληλη στιγμή του κύκλου, κάνουμε τη λήψη των ωάριων. Η ωοληψία γίνεται, κατόπιν σύντομης και ήπιας γενικής αναισθησίας, με μια λεπτή βελόνα που εισέρχεται στις ωοθήκες μέσω του κόλπου και αναρροφά τα ωάρια. Η διαδικασία ελέγχεται άμεσα με ταυτόχρονο κολπικό υπερηχογράφημα. Μόλις συλλεγούν τα ωάρια μεταφέρονται στο εργαστήριο όπου σε ιδανικές συνθήκες τοποθετούνται μαζί με το δείγμα σπέρματος του συζύγου. Την επόμενη ημέρα ο εμβρυολόγος κοιτά στο μικροσκόπιο πόσα ωάρια γονιμοποιήθηκαν και πόσα έμβρυα έχουμε και εκτιμά την ποιότητα τους. Τα έμβρυα ωριμάζουν για επιπλέον 1-2 ημέρες στο εργαστήριο και στη συνέχεια τα καλύτερα ποιοτικά έμβρυα τοποθετούνται με ένα λεπτό ανώδυνο καθετήρα μέσα στη μήτρα, όπου και αφήνονται να εμφυτευτούν και να μεγαλώσουν. Όσα έμβρυα περισσεύουν καταψύχονται και διατηρούνται για να χρησιμοποιηθούν στο μέλλον. Μετά από 2 εβδομάδες  περίπου γίνεται τεστ εγκυμοσύνης.
 Ποιο το όφελος από όλη αυτή την ταλαιπωρία; 
Το όφελος είναι πολλαπλό. Πετυχαίνουμε καλή διέγερση των ωοθηκών, παίρνουμε πολλά ωάρια και έτσι έχουμε αρκετά έμβρυα και μπορούμε να επιλέξουμε τα καλύτερα. Επίσης το ήδη ‘φιλτραρισμένο’ και βελτιωμένο σπέρμα ενθαρρύνεται να γονιμοποιήσει τα ωάρια στις ιδανικές και ελεγχόμενες συνθήκες του εργαστηρίου. 
Επιπλέον αν οι σάλπιγγες έχουν πρόβλημα, η IVF λύνει το πρόβλημα αφού συλλέγουμε τα ωάρια από τις ωοθήκες και τοποθετούμε τα έμβρυα κατ’ευθείαν στη μήτρα. Τα έμβρυα πάλι έχουν τη δυνατότητα να ωριμάσουν για δύο ημέρες στις άριστες συνθήκες του εργαστηρίου, μακριά από τυχόν βλαπτικούς παράγοντες στη σάλπιγγα ή τη μήτρα (λόγω ενδομητρίωσης, σαλπιγγίτιδας, ή απλά μεγάλης ηλικίας της γυναίκας).
Τέλος, τα κατεψυγμένα έμβρυα αποτελούν μία επιπλέον ευκαιρία, εξίσου καλή με τα ‘φρέσκα’ έμβρυα, από τη στιγμή που επιζούν της διαδικασίας απόψυξης (και επιζούν σε ποσοστό 70% περίπου). 
 Τι είναι η μικρογονιμοποίηση (ICSI);
Όταν το σπέρμα παρουσιάζει σημαντικά προβλήματα, υπάρχει ο φόβος  όταν τοποθετήσουμε μαζί σπέρμα και ωάρια, ότι δε θα καταφέρει να διεισδύσει στο ωάριο και να το γονιμοποιήσει και έτσι την επόμενη ημέρα να είναι πλέον αργά. Σε αυτές τις περιπτώσεις επεμβαίνουμε και μόλις πάρουμε τα ωάρια, διαλέγουμε υγιή σπερματοζωάρια, και κάτω από το μικροσκόπιο, με μια ειδική βελόνα τρυπάμε το τοίχωμα του ωάριου και εισάγουμε το σπερματοζωάριο. Έτσι έχουμε εγγυημένη διείσδυση και γονιμοποίηση και απλά περιμένουμε να δούμε την εξέλιξη και ποιότητα των εμβρύων.
 Η μικρογονιμοποίηση είναι λάθος να είναι διαδικασία ρουτίνας. Επιβάλλεται μόνο όταν το σπέρμα μας ανησυχεί ιδιαίτερα. Για τη γυναίκα η διαδικασία είναι η ίδια, μόνο το εργαστηριακό μέρος διαφέρει. Η τεχνογνωσία όμως είναι ακριβότερη και το κόστος αυξάνεται κατά 1000 ευρώ περίπου. Επιπλέον υπάρχει η θεωρητική ανησυχία ότι το σπερματοζωάριο ήταν αυτό που διαλέξαμε εμείς, δεν επικράτησε των άλλων εκατομμυρίων στη ‘φυσική επιλογή’ της γονιμοποίησης. Πάντως όλες οι κυήσεις και τα παιδιά που γεννήθηκαν με ICSI ήταν φυσιολογικές, χωρίς ιδιαίτερα προβλήματα.
Το ICSI εφαρμόζεται από το 1982. Δε γνωρίζουμε μόνο αν τα άρρενα παιδιά θα έχουν τα ίδια πρόβλημα γονιμότητας, κάτι που θα απαντηθεί σύντομα.

Ποιοι οι κίνδυνοι και οι πιθανές επιπλοκές;

Τα προβλήματα αρχίζουν όταν το ζευγάρι και ο γιατρός θέλουν ‘πάση θυσία’ να πετύχουν θετικό τεστ κύησης. Μεγάλες δόσεις ενέσεων χωρίς σωστή παρακολούθηση μπορεί να οδηγήσει σε υπερδιέγερση, με πολλά ωάρια, διόγκωση των ωοθηκών και ένα ύπουλο κλινικό σύνδρομο που φτάνει να απειλήσει μέχρι και τη ζωή της γυναίκας.
Με την ίδια λογική, η αλόγιστη τοποθέτηση πολλών (πάνω από τρία) εμβρύων οδηγεί σε αυξημένες πολύδυμες κυήσεις και ας μη ξεχνάμε ότι τα τρίδυμα είναι εξαιρετικά επικίνδυνη εγκυμοσύνη για προωρότητα, κακή ανάπτυξη, εγκεφαλικές διαταραχές. Αρκεί να λεχθεί ότι με πρόσφατη νομοθεσική ρύθμιση και στην Ελλάδα η εμβρυομεταφορά άνω των 3 εμβρύων είναι παράνομη σε γυναίκες κάτω των 40 και το τίμημα βέβαια είναι ότι τα ποσοστά ‘επιτυχίας’  είναι λίγο χειρότερα. Από την άλλη πλευρά, σε γυναίκες μεγαλύτερης ηλικίας με μέτριας ποιότητας έμβρυα, η μεταφορά 3 μόνο εμβρύων οδηγεί σε χαμηλά ποσοστά επιτυχίας, το πολύ 20-25%. Η μέση οδός είναι και η σωστή, δηλαδή εξατομικευμένη αντιμετώπιση, αντικειμενική εκτίμηση και από κοινού απόφαση, έχοντας ζυγίσει τα υπέρ και κατά.


Ποιο το κόστος ενός κύκλου εξωσωματικής;
Πολύ αδρά, το συνολικό κόστος ενός κύκλου (αμοιβή εργαστηρίου και ιατρού, υπερηχογραφήματα, εξετάσεις αίματος, έξοδα χειρουργείου και Αναισθησιολόγου, αναλώσιμα εργαστηρίου) είναι 2000 ευρώ. Αν χρειάζεται μικρογονιμοποίηση, το κόστος φτάνει τα 2800 ευρώ. Προσδοκούμε βέβαια και στη δυνατότητα κατάψυξης περισσευούμενων εμβρύων, αποκτώντας έτσι μία πρόσθετη ευκαιρία, χωρίς το ίδιο έντονο σωματικό, ψυχολογικό
 ή οικονομικό κόστος. (Η κατάψυξη και η επί ένα έτος συντήρηση των εμβρύων κοστίζει 300 ευρώ). Το οικονομικό μέρος το ρυθμίζετε απ’ευθείας με το λογιστήριο του Κέντρου Αναπαραγωγής.    
  
Τι ακριβώς θα συμβεί όταν αποφασίσουμε να προχωρήσουμε;
Σε μια τελική επίσκεψη θα ανακεφαλαιώσουμε το ιστορικό, θα ζητηθούν κάποιες πρόσθετες εξετάσεις αίματος και θα σας εξηγήσω το ακριβές θεραπευτικό σχήμα που ανταποκρίνεται στις ανάγκες και το ιστορικό σας. Το σχήμα θεραπείας που θα χρησιμοποιήσουμε βασίζεται σε καλά δοκιμασμένα φάρμακα με τεκμηριωμένα
αποτελέσματα σε χιλιάδες γυναίκες σε διεθνή κέντρα αναφοράς. Θα σας δώσω ένα πολυσέλιδο εξατομικευμένο φυλλάδιο όπου θα περιγράφω βήμα προς βήμα όλη τη διαδικασία.
Μεγάλο ρόλο στη σωστή προετοιμασία για το καλύτερο αποτέλεσμα θα παίξει η συνεχής επαφή μας με συχνά ραντεβού και 24ωρη τηλεφωνική επικοινωνία. Θα κάνουμε μαζί όλα τα υπερηχογραφήματα, θα συζητάμε την πρόοδο και θα αλλάζουμε φάρμακα και δόσεις, αν το απαιτούν οι εξελίξεις. Δε θα αρκεστούμε σε ένα σχήμα ρουτίνας αλλά θα το εξατομικεύουμε στα μέτρα σας με το δεδομένο ιστορικό και πάντα στη δεδομένη χρονική στιγμή.
Εν ολίγοις θα βαρεθείτε να με βλέπετε για τις επόμενες εβδομάδες. Θα νιώθετε έτσι καλύτερα που συνέχεια θα βλέπετε τον ίδιο γιατρό που εμπιστεύεστε, που σας γνωρίζει και που θα έχει την πλήρη εικόνα αλλά και την πλήρη ευθύνη, και που δε θα αφήσει διακοπές και σαββατοκύριακα να απειλήσουν την αγωγή σας. Είναι αποδεδειγμένο ότι τα καλύτερα διεθνώς αποτελέσματα στην εξωσωματική επιτυγχάνονται από την ‘ομάδα των τριών’, το στενό δηλαδή δέσιμο του ζευγαριού με το γιατρό τους, μακριά από πολύβουα κέντρα με πλήθος γιατρών και τον κίνδυνο της ανωνυμίας.
Καλά όλα αυτά, όλοι όμως μας λένε ότι μας περιμένει μία φρικτή εμπειρία.
Κακά τα ψέματα, η διαδικασία περιλαμβάνει φάρμακα, ενέσεις, υπερήχους, κυνηγητό με ασφαλιστικά ταμεία, μία χειρουργική επέμβαση και στατιστικά είναι πιθανό ότι δε θα πετύχει.
Είναι επίσης αλήθεια ότι η όλη εμπειρία είναι απαίσια όταν συνοδεύεται από ελλιπή ενημέρωση, ψεύτικες ελπίδες και δυσάρεστες εκπλήξεις, χωρίς ανάλογη στήριξη.
Προτεραιότητα μου είναι να ξέρετε όλα τα δεδομένα χωρίς ωραιοποιήσεις και αβάσιμες υποσχέσεις και να πάρετε μία ώριμη απόφαση να προχωρήσετε. Στην πορεία, θα είμαι κοντά σας με συνεχή καθοδήγηση και ενημέρωση και θα προχωρήσουμε με μία καλά τεκμηριωμένη αισιοδοξία. Η εξωσωματική δεν είναι μία μηχανή που αλέθει ελπίδες και προσδοκίες, αλλά ένα κορυφαίο επίτευγμα επιστημονικής γνώσης και το θαύμα της δημιουργίας μιας νέας ζωής δεν επιτρέπεται να καταντάει μία φρικτή εμπειρία.    
                  

               



Πέμπτη, 18 Σεπτεμβρίου 2008

Εγκυμοσύνη - Απλές συμβουλές

Η εγκυμοσύνη και ο τοκετός είναι ένα εξαιρετικό κεφάλαιο στη ζωή του ζευγαριού. Σκοπός μας είναι να απαλείψουμε το φόβο και τις δικαιολογημένες ανησυχίες σας και να βοηθήσουμε στις τυχόν δύσκολες στιγμές, ώστε να απολαύσετε κάθε στιγμή της εγκυμοσύνης και το ανεκτίμητο δώρο μιας νέας ζωής.
Η τελευταία περίοδος πριν τη σύλληψη είναι το μόνο χειροπιαστό χρονικό σημείο για να καθορισθεί η διάρκεια της κύησης. Έτσι, μετράμε με εβδομάδες και όχι με μήνες και το μέτρημα ξεκινά από την πρώτη ημέρα της τελευταίας περιόδου (αν και η γυναίκα έχει επαφή και συλλαμβάνει περίπου 2 εβδομάδες μετά). H κύηση διαρκεί συνολικά 40 εβδομάδες.
H πρώτη επίσκεψη στο ιατρείο είναι και η πλέον σημαντική. Πέρα από τη διάγνωση της εγκυμοσύνης με κλινική εξέταση, τεστ εγκυμοσύνης και υπέρηχο, γίνεται μια διεξοδική αναδρομή στο ιστορικό και τυχόν προϋπάρχοντα ιατρικά προβλήματα. Σε εσάς μπορεί απλά να φανεί μια απλή συζήτηση, εμείς όμως θα έχουμε μία σαφή εικόνα για το αν η εγκυμοσύνη είναι ή όχι υψηλού κινδύνου. Θα οργανώσουμε έγκαιρα τις δέουσες εξετάσεις και τον τακτικό έλεγχο.
Oι πρώτες 12 εβδομάδες είναι σημαντικές. Περιλαμβάνει την εμφύτευση και την πλήρη διάπλαση του εμβρύου, και πολύ συχνά ταλαιπωρεί τη μητέρα με ναυτία, εμετούς, ακόμα και πόνους και μικροαιμορραγίες. Μια νέα μητέρα ίσως βρει αυτή την περίοδο την πλέον ψυχοφθόρο, όταν η εγκυμοσύνη είναι τόσο μικρή και έχει τόσους μήνες μπροστά κι έχει ήδη τόσα προβλήματα. Οι αρχικές επισκέψεις είναι λοιπόν πολύ σημαντικές. Με τακτικά, ακίνδυνα υπερηχογραφήματα θα βεβαιώνουμε ότι το μωρό είναι καλά και θα δίνουμε τις κατάλληλες συμβουλές για να λύνουμε τα προβλήματα και να προλαμβάνουμε τυχόν επιπλοκές.
Σε αυτή τη φάση της κύησης πρέπει στα μέτρα του δυνατού να βεβαιωθούμε ότι το μωρό αναπτύσσεται φυσιολογικά και να αποκλείσουμε εγκαίρως ανωμαλίες, με πλέον συνήθη το σύνδρομο Down.

Στο υπερηχογράφημα της αυχενικής διαφάνειας στις 12 περίπου εβδομάδες ελέγχουμε αδρά τη διάπλαση του εμβρύου και μετράμε την αυχενική διαφάνεια. Αυτή είναι μια μικρή ποσότητα υγρού που φυσιολογικά μαζεύεται στο πίσω μέρος του λαιμού του εμβρύου. Σε μωρά με σύνδρομο Down (μογγολισμό) αυτή βρίσκεται συχνά αυξημένη. Ταυτόχρονα ελέγχουμε τις τιμές δυο ορμονών στο αίμα της μητέρας. Όλα αυτά μαζί μας λένε αν το μωρό έχει αυξημένες πιθανότητες να έχει σύνδρομο Down. Με τη μέθοδο αυτή μπορούμε να ‘μαντέψουμε’ το σύνδρομο Down στο 89% των περιπτώσεων.

Η αυχενική διαφάνεια: Η μαύρη περιοχή ανάμεσα στις δύο λευκές γραμμές στον αυχένα του εμβρύου.
Τότε συζητάμε με το ζευγάρι αν πρέπει να προχωρήσουμε σε αμνιοπαρακέντηση (λήψη με λεπτή βελόνα λίγου αμνιακού υγρού που περιβάλλει το μωρό –αυτό περιέχει εμβρυϊκά κύτταρα που εξετάζονται στο μικροσκόπιο και είναι η εξέταση που μας διαβεβαιώνει). Η απόφαση για την αμνιοπαρακέντηση είναι ακόμα πιο επιτακτική σε γυναίκες άνω των 35 ετών λόγω του αυξημένου κινδύνου. Το σύνδρομο Down είναι πιο συχνό όσο πιο μεγάλη είναι σε ηλικία η μητέρα. Έτσι για μια 20χρονη ο κίνδυνος να γεννήσει πάσχον μωρό είναι 1στα
1500, σε μια 30χρονη 1 στα 900, σε μια 35χρονη 1 στα 350, σε μια 38χρονη 1 στα 170, στα 40 είναι 1 στα 100 και στα 42 είναι 1 στα 50. Από την άλλη, η αμνιοπαρακέντηση έχει κίνδυνο αποβολής 1 στα 300 περίπου.

Θα κάνουμε επίσης κάποιες άλλες εξετάσεις αίματος για να προλάβουμε τυχόν προβλήματα στη συνέχεια της κύησης και τον τοκετό. Ελέγχουμε τον αιματοκρίτη, την ομάδα αίματος και την παρουσία στίγματος για τη μεσογειακή αναιμία καθώς και την ανοσία της μητέρας σε μια σειρά από λοιμώξεις (ηπατίτιδα Β και C, μεγαλοκυτταροϊό, ερυθρά, τοξόπλασμα, λιστέρια, σύφιλη, AIDS). Πολλές από αυτές τις εξετάσεις ίσως ακούγονται ακραίες ή και προσβλητικές για το ζευγάρι. Είναι όμως ο καθιερωμένος διεθνώς έλεγχος της εγκύου και περιλαμβάνει λοιμώξεις που μπορούν να απειλήσουν άμεσα το έμβρυο. Αρκεί να λεχθεί ότι αν μία έγκυος είναι φορέας του AIDS, ο κίνδυνος μετάδοσης στο μωρό είναι 30%, ενώ, με έγκαιρη διάγνωση, χορήγηση αγωγής στην έγκυο και αποφυγή θηλασμού, ο κίνδυνος γίνεται μόλις 2%.

Συζητάμε τα ναι και τα όχι στην εγκυμοσύνη βάσει τεκμηριωμένων επιστημονικών δεδομένων και απορρίπτουμε ανόητους μύθους και δοξασίες. Έτσι το ζευγάρι θα ξέρει τι να περιμένει, τι να προσέχει και τι να αποφεύγει χωρίς άγχος και ανασφάλεια. Και βέβαια θα υπάρχει μια 24ωρη γραμμή επικοινωνίας για να απαντάμε σε κάθε ερώτηση και ανησυχία, όσο απλοϊκή κι αν ακούγεται. Η πιο σημαντική υπηρεσία του γιατρού σ’ αυτή την κρίσιμη περίοδο της ζωής σας είναι η ευαισθησία και η συνεχής διακριτική καθοδήγηση, ώστε το ζευγάρι να νιώθει ανά πάσα στιγμή ασφάλεια και σιγουριά.

Το δεύτερο τρίμηνο, μέχρι τις 28 εβδομάδες είναι συνήθως η πιο ήρεμη περίοδος. Το μωρό είναι αρκετά μεγάλο, τα σημαντικά υπερηχογραφήματα έχουν ήδη γίνει και τυχόν ανωμαλίες και προβλήματα έχουν αποκλειστεί. Η ναυτία σταματά και η έγκυος μπορεί να χαλαρώσει λίγο και να απολαύσει την αίσθηση του μωρού της να ‘ζωντανεύει’ και να κινείται μέσα στην κοιλιά της.

Στο σημαντικό υπερηχογράφημα β επιπέδου στο διάστημα μεταξύ 21 και 24 περίπου εβδομάδων, εξετάζονται όλα τα όργανα στο σώμα του μωρού και αποκλείεται η μεγάλη πλειοψηφία ανωμαλιών διάπλασης. Οι επισκέψεις γίνονται λιγότερο τακτικές αλλά εξίσου σημαντικές με προσεκτικό έλεγχο της μητέρας (πίεση, λεύκωμα στα ούρα, αύξηση βάρους) και της ανάπτυξης του εμβρύου. Το ζευγάρι έχει το χρόνο να ηρεμήσει, να έχει κάποιες ημέρες ξεκούρασης, πριν μεγαλώσει πολύ το μωρό και κάνει τις μετακινήσεις δύσκολες. Η γραμμή επικοινωνίας βέβαια παραμένει ανοιχτή για τα παραμικρά ‘πονάκια’ ή ‘αυξημένα υγρά’. Σιγά σιγά θα προετοιμαστούμε για τις τελευταίες εβδομάδες και τον τοκετό.



Το τρίτο τρίμηνο το έμβρυο και η μητέρα μεγαλώνουν πλέον αισθητά και οι κινήσεις δυσχεραίνονται. Στις 28 εβδομάδες ελέγχεται το σάκχαρο της μητέρας για να αποκλειστεί διαβήτης της κύησης. Στις 32 περίπου εβδομάδες με υπερηχογράφημα (Doppler) ελέγχεται η ανάπτυξη του εμβρύου και η ροή αίματος στα αγγεία του ομφάλιου λώρου και του εγκέφαλου του μωρού. Συνηθισμένα προβλήματα οι ενοχλήσεις χαμηλά στην κοιλιά, πίσω στη μέση, εντερικές διαταραχές (δυσκοιλιότητα) λόγω πίεσης της μήτρας επί των γειτονικών οργάνων. Σταδιακά πληθαίνουν τα ‘πετρώματα’, οι προπαρασκευαστικές ωδίνες δηλαδή που δε διαρκούν πολύ και είναι ακανόνιστες, συχνά όμως θα ενοχλήσουν και θα ανησυχήσουν την πρωτόπειρη έγκυο. Οι κινήσεις του εμβρύου δε λιγοστεύουν, γίνονται όμως λιγότερο αισθητές αφού καθώς αυτό μεγαλώνει δεν έχει χώρο να κλωτσήσει με δύναμη και αρκείται σε ήπιες, σα να κολυμπάει, αλλά εξίσου καθησυχαστικές για τη μητέρα κινήσεις. Πάντως κάθε ενόχληση, πόνος, αυξημένα υγρά ή αίμα, μειωμένες κινήσεις του εμβρύου και γενικά κάθε νέο σύμπτωμα πέραν του συνηθισμένου πρέπει πάντα να περιγράφονται αναλυτικά και χωρίς καθυστέρηση.


Η στιγμή του τοκετού και της γέννησης του μωρού φαντάζει, ειδικά για την πρωτότοκο μητέρα και πατέρα σαν αξεπέραστο εμπόδιο. Το ζευγάρι συχνά αντιμετωπίζει με δέος και ανασφάλεια την τελική ευθεία. Η αλήθεια είναι ότι ο τοκετός είναι ένα γεγονός μοναδικό που βιώνεται διαφορετικά από κάθε ζευγάρι. Η εξέλιξη του είναι κάθε φορά διαφορετική, όπως πολλές πολύτοκες γυναίκες έχουν παρατηρήσει.
Με τη σωστή επίβλεψη και την έμπειρη καθοδήγηση της μαίας και του μαιευτήρα το άγχος περιορίζεται, τυχόν προβλήματα λύνονται και τελικά μένει στη μνήμη σαν η πιο συναρπαστική και γλυκιά εμπειρία. Στόχος μας είναι ο φυσιολογικός τοκετός και όλες οι ενέργειες μας αποσκοπούν στην ταχεία και ομαλή εξέλιξη του, χωρίς άσκοπες ιατρικές παρεμβάσεις.

Η έναρξη του τοκετού μπορεί να γίνει είτε όταν ‘σπάσουν τα νερά’ είτε όταν αρχίσουν επώδυνες συσπάσεις της μήτρας που έρχονται τακτικά ανά 15 λεπτά και σταδιακά γίνονται πυκνότερες. Αντίθετα τα ‘πετρώματα’ της μήτρας δεν πονάνε πολύ, διαρκούν λίγο, δεν πυκνώνουν σταδιακά και συνήθως υποχωρούν μετά τη λήψη Buscopan ή με ένα χλιαρό λουτρό.

Σε κάθε περίπτωση, ειδικά αν δεν είστε σίγουρη, θα επικοινωνήσετε με τη μαία μας, που θα σας πει αν ήρθε η ώρα να ξεκινήσετε με ηρεμία για το Μαιευτήριο. Εκεί θα σας περιμένει η ίδια καθώς και η Προϊσταμένη που θα φροντίσει τη σύντομη διαδικασία της εισαγωγής και θα είναι πάντα σε ετοιμότητα για οτιδήποτε χρειαστούμε. Η Αίθουσα Τοκετών στελεχώνεται από μία εξαιρετική ομάδα Αναισθησιολόγων με πολύ μεγάλή εμπειρία στην τεχνική της επισκληριδίου. Η δυνατότητα επισκληριδίου αναισθησίας έχει αποτελέσει επανάσταση καθώς λυτρώνει τη μητέρα από τον πόνο της γέννας χωρίς να θέτει σε κίνδυνο αυτή ή το μωρό (το αντίθετο ισχύει, το μωρό παίρνει λιγότερο οξυγόνο όταν η μητέρα υποφέρει) και χωρίς να καθυστερεί την εξέλιξη του τοκετού. Σήμερα σε κάθε γυναίκα επιβάλλεται να συζητηθεί και να προσφερθεί η επισκληρίδιος.

Πέρα από τη σωματική καταπόνηση, οφείλουμε όμως να αντιμετωπίσουμε και το ψυχολογικό στρες. Κύριο ρόλο παίζει η στενή καθημερινή σχέση εμπιστοσύνης που θα αναπτύξουμε στη διάρκεια των εννέα μηνών. Η μικρή μας ομάδα μπορεί να εγγυηθεί ότι στην αίθουσα τοκετού θα συναντήσετε τα ίδια γνώριμα πρόσωπα που θα μπορείτε άφοβα να εμπιστευτείτε.

Κατά τη διάρκεια του τοκετού θα εξηγούμε και θα ενημερώνουμε συνεχώς το ζευγάρι για κάθε εξέλιξη. Θα έχουμε τη μητέρα και το μωρό κάτω από συνεχή παρακολούθηση. Με υπομονή θα περιμένουμε τον τοκετό να εξελιχθεί, φροντίζοντας να υπάρχει η σωστή ισορροπία με τακτικές αποτελεσματικές συσπάσεις που δε θα θέτουν το μωρό σε κίνδυνο. Με τον καρδιοτοκογράφο θα παρακολουθούμε συνεχώς την καρδιά του μωρού ώστε να φανεί εγκαίρως αν τυχόν ταλαιπωρηθεί και παρουσιάσει έλλειψη οξυγόνου. Προτεραιότητα μας είναι ο φυσιολογικός τοκετός αλλά ακόμα σημαντικότερη είναι η υγεία της μητέρας και του μωρού. Αν οι συνθήκες το επιβάλλουν θα προχωρήσουμε άμεσα σε επίσπευση της γέννας και η πραγματικά άψογη οργάνωση της αίθουσας τοκετών εγγυάται πλήρη κάλυψη σε κάθε περίπτωση ανάγκης.

Ιδιαίτερα σημαντική όμως είναι και η περίοδος μετά τον τοκετό, οι 40 ημέρες της λοχείας. Τα πιθανά προβλήματα (μικροαιμορραγίες και πονάκια, δυσκολίες στο θηλασμό, δυσκοιλιότητα, αιμορροΐδες, ψυχολογικά προβλήματα) ακούγονται ασήμαντα, μπορεί όμως να ταλαιπωρήσουν και να αγχώσουν το ζευγάρι.


Καθημερινός λοιπόν έλεγχος στο Μαιευτήριο και τακτική επικοινωνία και μετά το εξιτήριο από την Κλινική. Η φροντίδα μας, να μη το ξεχνάμε, δε λήγει με το τέλος των 9 μηνών.




ΑΠΛΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ

Η φυσιολογική δραστηριότητα (καθημερινή εργασία, μετακινήσεις, περίπατοι, ψώνια, ήπια άθληση, μπάνια σε καθαρές θάλασσες) επιτρέπεται στη φυσιολογική εγκυμοσύνη. Ταυτόχρονα η έγκυος ενθαρρύνεται να μην ταλαιπωρεί τον εαυτό της με πολύωρη βάδιση ή ορθοστασία. Έχει αποδειχθεί ότι γυναίκες που παραμένουν όρθιες επί 8 ώρες στη δουλειά έχουν αυξημένο κίνδυνο αποβολής και πρόωρου τοκετού.

Απαγορεύονται δραστηριότητες και σπορ όπως καταδύσεις, ορειβασία, σκι στο βουνό και στη θάλασσα, ατμόλουτρα, σάουνα.

· Η λήψη φαρμάκων πρέπει να αποφεύγεται στην εγκυμοσύνη. Όταν όμως υπάρχει η κατάλληλη ένδειξη και πάντα κατόπιν συζήτησης με το γιατρό η λήψη επιβάλλεται για να προστατέψει και την έγκυο και το μωρό της.

Το μόνο που ξεκάθαρα απαγορεύεται στην εγκυμοσύνη είναι το κάπνισμα, ενεργητικό ή παθητικό. Στερεί οξυγόνο από το μωρό και προκαλεί αυξημένες αποβολές, μείωση του τελικού βάρους γέννησης και προωρότητα με εξαιρετικά κακή επίδραση στη μελλοντική ανάπτυξη του παιδιού, καθώς και κίνδυνο για αιφνίδιο βρεφικό θάνατο.

Η σεξουαλική επαφή επιτρέπεται μέχρι και τον όγδοο μήνα με λίγη προσοχή και προτίμηση σε στάσεις που διευκολύνουν την έγκυο.

Η οδήγηση αυτοκινήτου επιτρέπεται, απλά επιβάλλεται περισσότερη προσοχή. Επιβάλλεται η εφαρμογή ζώνης ασφαλείας καθόλη τη διάρκεια της κύησης είτε ως οδηγός ή συνοδηγός. Απλά όταν η εγκυμοσύνη μεγαλώσει, πρέπει το οριζόντιο τμήμα της ζώνης να εφαρμόζει κάτω από την κοιλιά και το διαγώνιο από πάνω της, ώστε η μήτρα να μην πιέζεται άμεσα από τη ζώνη.

Η βαφή μαλλιών και νυχιών επιτρέπεται στην εγκυμοσύνη, καθώς δεν υπάρχει καμιά επιστημονική απόδειξη ότι βλάπτει το μωρό.

Η πολύωρη εργασία σε ηλεκτρονικό υπολογιστή έχει αποδειχθεί ότι δε βλάπτει καθόλου (π.χ. λόγω ακτινοβολίας) την εγκυμοσύνη.

· Μια επίσκεψη στον οδοντίατρο επιβάλλεται στην αρχή της εγκυμοσύνης. Έχει αποδειχθεί ότι η ενεργός ουλίτιδα είναι συνήθης στην εγκυμοσύνη και αυτή με τη σειρά της καλλιεργεί μικρόβια που οδηγούν σε πρόωρο τοκετό.

· Καλό είναι να κρατηθείτε μακριά από γάτες. Μην ασχολείστε με το φαγητό και τα απορρίμματα της γάτας σας. Φοράτε γάντια όταν κάνετε κηπουρική.

Προσοχή στις παρακάτω τροφές (πολύ σπάνια θα προκαλέσουν πρόβλημα γι’αυτό μην ανησυχήσετε αν ήδη φάγατε στην αρχή της εγκυμοσύνης σας):

Ø Να αποφεύγονται μαλακά τυριά όπως καμεμπέρ, ροκφόρ, μπρι, στίλτον. Επιτρέπονται: φέτα, γραβιέρα, κασέρι, τσένταρ, ένταμ, έμενταλ, γκούντα, μοτσαρέλα, παρμεζάνα.
Ø Όχι στο φρέσκο γάλα που δεν είναι παστεριωμένο.
Ø Όχι στο συκώτι /εντόσθια/ πατέ /φουα γκρα/ μύδια/ στρείδια.
Ø Όχι στο ημίρρευστο παγωτό χωνάκι που βγαίνει από το μηχάνημα.
Ø Απαιτείται προσεκτικό πλύσιμο χεριών πριν και μετά την επαφή/κόψιμο/μαγείρεμα κάθε ωμού κρέατος.
Ø Τα έτοιμα φαγητά του εμπορίου πρέπει να ξαναζεσταίνονται σε επίπεδα βρασμού.
Ø Τα αυγά πρέπει να τηγανίζονται/ βράζονται μέχρι το ασπράδι και ο κρόκος να γίνουν στερεά.
Ø Καλό είναι να αποφεύγετε προϊόντα με φιστίκια στην εγκυμοσύνη αν ο σύντροφος σας ή κάποιο παιδί σας έχει άσθμα, έκζεμα, αλλεργία την άνοιξη ή αλλεργία σε τροφές. Έτσι πιστεύεται ότι μειώνεται η πιθανότητα ανάλογων αλλεργιών στο μωρό όταν γεννηθεί.
Ø Τα φρέσκα λαχανικά /σαλάτες πρέπει να σαπουνίζονται διεξοδικά.


Η υγιεινή δίαιτα περιλαμβάνει:

· Άμυλο (ψωμί, δημητριακά, πατάτες, κορν φλεικς, ζυμαρικά, ρύζι).
Είναι το κύριο μέρος της διατροφής, πλούσιο σε υδατάνθρακες, πρωτεΐνες, βιταμίνες Β. Οι τροφές τύπου κορν φλέικς, ολ μπραν είναι πλούσιες σε σίδηρο και φυλλικό οξύ και μειώνουν τις στομαχικές ενοχλήσεις.
· Γάλα και γαλακτοκομικά. Είναι πλούσια σε ασβέστιο και πρωτεΐνη και επιβάλλεται ένα με δύο γεμάτα ποτήρια φρέσκο γάλα την ημέρα. Προτιμάτε τα ημιαποβουτυρωμένα (έχουν ίδια ποσά ασβεστίου και πρωτεΐνης, χωρίς το περιττό λίπος). Όχι στο εβαπορέ (λίγες βιταμίνες).
Κρέας, ψάρι, αυγά, όσπρια. Πλούσια σε πρωτεΐνες. Ψήνετε καλά και αποφεύγετε τα πολλά λιπαρά.
Τροφές με λιπαρά και ζάχαρη. Τρώτε αραιά και σε μικρές ποσότητες.
Βιταμίνες όπως το φυλλικό οξύ είναι απαραίτητες στην εγκυμοσύνη. Πλούσια σε φυλλικό οξύ είναι τα φασόλια, φακές, φρούτα, λαχανικά, χυμό πορτοκάλι.
Το φυλλικό οξύ μπορεί να προλάβει ανωμαλίες στο έμβρυο όπως ανεγκεφαλία, δισχιδή ράχη και ανωμαλίες στη διάπλαση του στόματος.
Γι’αυτό το λόγο θα σας συστήσουμε πρόσθετη λήψη σκευάσματος φυλλικού οξέος για τις πρώτες εβδομάδες της εγκυμοσύνης.

Θεωρείται φυσιολογικό να αυξηθεί το βάρος σας κατά 10-12 κιλά στην εγκυμοσύνη.
Για πρακτικούς λόγους χωρίζουμε την εγκυμοσύνη σε τρεις περιόδους
Η πρώτη, μεταξύ 0-12 εβδομάδες (πρώτοι δυόμισι μήνες). Πρέπει να πάρετε
1-2 κιλά.
Τη δεύτερη μεταξύ 12-28 εβδομάδες (οι επόμενοι 4 μήνες), πρέπει να πάρετε 300-400 γραμμάρια την εβδομάδα, άρα το πολύ 6,5 κιλά.
Την τρίτη, μεταξύ 28-40 εβδομάδες (τελευταίοι δυόμισι μήνες), παίρνετε 1-3 κιλά το μήνα.
Δεν πρέπει να υπερβείτε τα 12 κιλά γιατί αυξάνονται έτσι οι επιπλοκές της εγκυμοσύνης (διαβήτης κύησης, προβλήματα στην ανάπτυξη του εμβρύου, υπέρβαρα μωρά με δυσκολίες στον τοκετό). Επιπλέον μπορεί να δυσκολευτείτε αρκετά να χάσετε στο μέλλον αυτά τα περιττά κιλά.

Πού πάνε αυτά τα κιλά ;
Το τελειόμηνο μωρό ζυγίζει περίπου 3,3 κιλά.
Η μήτρα μεγαλώνει κατά 900 gr.
Ο πλακούντας ζυγίζει 600 gr.
Το αμνιακό υγρό ζυγίζει 800 gr.
Το στήθος μεγαλώνει κατά 400 gr.
Το αίμα στην κυκλοφορία αυξάνεται κατά 1,25 κιλό.
Κατακράτηση ύδατος στους ιστούς κατά 2 κιλά.
Αύξηση υποδόριου λίπους κατά 1,7 κιλό.



Το βάρος του εμβρύου είναι το αγαπημένο θέμα συζήτησης στην εγκυμοσύνη. Όλοι θέλουν να ξέρουν πόσο ζυγίζει το μωρό, γίνονται συγκρίσεις με προηγούμενες εγκυμοσύνες ή με άλλες γυναίκες και όλοι ανησυχούν αν τυχόν το μωρό δεν ‘παίρνει πολύ βάρος’ και φορτώνουν τη μητέρα με άγχος και τύψεις. Καλό είναι λοιπόν να ξεκαθαρίσουμε ότι ο υπολογισμός του βάρους στα υπερηχογραφήματα ελάχιστη αξία έχει. Σημασία έχει οι επιμέρους μετρήσεις (κεφαλή, περίμετρος κοιλίας, μηριαίο οστό) να είναι φυσιολογικές και ακόμα σημαντικότερο να υπάρχει φυσιολογικός ρυθμός αύξησης αυτών σε διαδοχικά υπερηχογραφήματα. Επιπλέον το φυσιολογικό εύρος του βάρους είναι μεγάλο, έτσι ο μέσος όρος του βάρους γέννησης στο τέλος των 9 μηνών είναι 3,28 κιλά αλλά κάλλιστα μπορεί σε υγιή μωρά να κυμαίνεται από τα 2,9 ως τα 3,9 κιλά. Ενδεικτικά λοιπόν ο μέσος όρος βάρους είναι:

Στις 28 εβδομάδες 1,15 κιλά (όταν ‘μπούμε στον 7ο’).
Στις 32 εβδομάδες 1,81 κιλά (όταν ‘μπούμε στον 8ο’).
Στις 34 εβδομάδες 2,22 κιλά.
Στις 36 εβδομάδες 2,65 κιλά (όταν ‘μπούμε στον 9ο’).
Στις 38 εβδομάδες 3 κιλά.
Στις 40 εβδομάδες 3,28 κιλά (συμπλήρωση 9 μηνών).



ΝΑΥΤΙΑ ΚΑΙ ΕΜΕΤΟΙ ΣΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ

Είναι ένα από τα συνήθη συμπτώματα του πρώτου τρίμηνου και οφείλεται στην απότομη αύξηση των ορμονών της εγκυμοσύνης. Συνήθως αλλά όχι απαραίτητα παρατηρείται το πρωί. Κάποιες τυχερές γυναίκες μπορεί να μην έχουν καθόλου ναυτία. Μετά τις 12 εβδομάδες σταδιακά υποχωρεί.
Απλές οδηγίες που μπορεί να βοηθήσουν:

Μικρά, συχνά γεύματα.
Όταν η ναυτία είναι έντονη μην πιεστείτε να φάτε για το καλό του μωρού. Το μωρό θα ενοχληθεί μόνο όταν η μητέρα φτάσει σε κατάσταση μαρασμού από την ασιτία.
Προτεραιότητα είναι η λήψη υγρών και η αποφυγή αφυδάτωσης. Μικρές, συχνές γουλιές νερό λοιπόν.
Σηκωθείτε με αργές κινήσεις από το κρεβάτι το πρωί.
Αν η ναυτία συμβαίνει μόλις σηκώνεστε από το κρεβάτι, προτού σηκωθείτε φάτε κράκερ ή ξερό τοστ ή μπισκότο.
Τροφές με τζίντζερ (ειδικά μπισκότα, τσάι, ακόμα κι ένα ποτήρι τζιτζιμπύρα) ή χάπια μειώνουν το αίσθημα ναυτίας. Το ίδιο φαίνεται να ισχύει σε μικρότερο βαθμό για το χαμομήλι.
Το μεταλλικό νερό (απλό ή αφρίζον) επίσης βοηθά.
Σε κάθε περίπτωση πρέπει να συζητήσουμε το πρόβλημα καθώς πολλές άλλες παθήσεις προκαλούν ναυτία (γαστρίτιδα, ουρολοιμώξεις, παθήσεις ενδοκρινών αδένων) και τα παραπάνω ‘γιατροσόφια’ δε βοηθούν πάντα.


ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ

Η άσκηση ενδείκνυται στη φυσιολογική εγκυμοσύνη και μπορεί να ξεκινήσει νωρίς, από το πρώτο τρίμηνο, κατόπιν συζήτησης.

Τα οφέλη είναι ποικίλα:
Ενδυναμώνει το μυϊκό σύστημα που υποβοηθά τον τοκετό (κοιλιακοί και μύες περινέου).
Βελτιώνει την κυκλοφορία του αίματος, ελαττώνει την πίεση και την καρδιακή συχνότητα.
Βελτιώνει τη στάση του σώματος.
Ενισχύει ψυχολογικά την έγκυο και προλαμβάνει την κατάθλιψη.
Προλαμβάνει την οστεοπόρωση.
Βοηθά στην ταχύτερη επαναφορά της φυσικής κατάστασης και του σωματικού βάρους μετά τον τοκετό.





ΑΠΛΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ

Επιτρέπεται: Βάδιση, σταθερό ποδήλατο, κολύμβηση, ασκήσεις κοιλιακών.
Η άσκηση πρέπει να αρχίζει και να τελειώνει σταδιακά.
Η μέλλουσα μητέρα πρέπει να φορά ελαφρά ρούχα και ενισχυμένο στηθόδεσμο.
Η καρδιακή συχνότητα της μητέρας δεν πρέπει να υπερβαίνει τις 140 σφύξεις το λεπτό- είναι εντάξει όσο μπορεί να συζητά κατά τη διάρκεια της άσκησης.
Σταματάμε αμέσως αν υπάρχει πόνος, αίσθηση ζάλης ή ταχυπαλμίας.
Επιβάλλεται η κατανάλωση μεγάλων ποσοτήτων νερού.
Όχι σε ασκήσεις με γρήγορες αλλαγές κατεύθυνσης, άλματα ή βαθιά καθίσματα.
Μετά το πρώτο τρίμηνο απαγορεύεται η άσκηση σε ύπτια θέση (ανάσκελα) γιατί υπάρχει κίνδυνος λιποθυμίας.



ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΚΑΙ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΩΡΟ ΜΑΣ
Ειδικά αν είναι το πρώτο σας μωρό, είναι φυσικό να μην ξέρετε ακριβώς τι θα χρειαστεί το μωρό σας και τι προβλήματα θα συναντήσετε (σίτιση, ύπνος, κωλικοί), θα ακούσετε δε πολλές αντικρουόμενες συμβουλές από συγγενείς και φίλους. Για να μην πελαγώσετε και αγχωθείτε χωρίς λόγο και να αποφύγετε άσκοπες αγορές, μπορείτε να συζητήσετε στο ιατρείο μας ή κατ’ιδίαν με την Παιδίατρο μας, την Κυρία Μιχαηλίδου. Η Αμαλία Μιχαηλίδου είναι Επιμελήτρια Νεογνολόγος στο Ιασώ και θα μπορέσει με λίγες απλές οδηγίες να σας καθοδηγήσει και να σας καθησυχάσει.




ΒΑΣΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΘΗΛΑΣΜΟ


Από νωρίς, μετά τις 28-30 εβδομάδες κύησης, θα αρχίσουμε να προετοιμάζουμε τους μαστούς για το θηλασμό. Η προετοιμασία περιλαμβάνει ήπιες έλξεις στη θηλή προκειμένου σταδιακά να επιμηκυνθεί και να γίνει πιο ανθεκτική και υπεραιμική. Ταυτόχρονα πλύσιμο με οινόπνευμα συμβάλλει στο να σκληρύνει, ώστε να μην τραυματιστεί εύκολα στην έναρξη του θηλασμού.


Θα κάνουμε κάθε προσπάθεια να πετύχουμε πλήρη σίτιση με μητρικό γάλα, χωρίς συμπλήρωμα. Το μητρικό γάλα είναι πλούσιο σε θρεπτικά συστατικά αλλά και πολύτιμες πρωτεΐνες και αντισώματα.



Η τοποθέτηση του μωρού στο στήθος γίνεται άμεσα, την ίδια ημέρα της γέννησης. Το γάλα δεν πρόκειται να έρθει για δύο τουλάχιστον ημέρες, πρέπει όμως έγκαιρα να δοθεί το θηλαστικό ερέθισμα που θα ενεργοποιήσει το αντανακλαστικό της γαλακτοφορίας.

Τις πρώτες ημέρες η μαία μας αλλά και το μαιευτικό προσωπικό στο Ιασώ θα σας καθοδηγούν και θα σας δείξουν τη σωστή τοποθέτηση του μωρού στο στήθος. Θα παρακολουθούμε τη σταδιακή διόγκωση του στήθους, ημέρα με την ημέρα. Στόχος είναι ο εύκολος, αποκλειστικός θηλασμός, χωρίς να τραυματιστούν οι θηλές αλλά και να μη βαρύνει υπερβολικά το στήθος (να μην ‘πετρώσει’).



Επί της ουσίας, βήμα-βήμα θα είμαστε κοντά σας και σ’αυτή την τελευταία δοκιμασία. Ο θηλασμός συχνά αγχώνει την ήδη πελαγωμένη μητέρα, με συνεχή καθοδήγηση και συμβουλές όμως θα τα καταφέρουμε. Μεταξύ μας, τα απολύτως απαραίτητα θρεπτικά συστατικά και αντισώματα υπάρχουν ήδη από το πρώτο γάλα (πύαρ). Ακόμα λοιπόν κι αν δε καταφέρουμε να θηλάσουμε για μεγάλο χρονικό διάστημα, το μωρό έχει από νωρίς ωφεληθεί. Το τελευταίο πράγμα που θέλουμε είναι μία μητέρα φορτωμένη με τύψεις!






…Πάνω απ’όλα ψυχραιμία!
Μην ακούτε συμβουλές και ιστορίες τρόμου από συγγενείς και φίλους γιατί είναι όλες, αν όχι λανθασμένες, σίγουρα υπερβολικές. Θα είμαστε συνεχώς δίπλα σας για κάθε απορία και πρόβλημα. Χωρίς άγχος λοιπόν, απολαύστε την εγκυμοσύνη σας.

Μαιευτικό - Γυναικολογικό Ιατρείο
Αριστοτέλης Μπούρος , ΜD
Αλέξανδρος Καλογερόπουλος , MRCOG

Your Pregnancy – a survival guide



Pregnancy and childbirth is an amazing period of your life, with plenty of excitement and worries and eventually some unforgettable memories. We aim to provide careful monitoring and constant reassurance so that will be confident and relaxed to enjoy your pregnancy.

We count a total of 40 weeks, starting on the day that your last actual period began.
You obviously did not get pregnant on that day, but approximately 2 weeks later, upon ovulation, and the actual duration of the gestation is therefore 38 weeks. Still, we use your LMP (Last Menstrual Period) as a defining point, as cycle duration varies and it is frequently impossible for you to know exactly when you conceived.

Your first visit at the Practice is vital. Your period may be late and you are not certain what’s going on. We will confirm your pregnancy status and with pelvic ultrasound (which is absolutely safe) we will make certain that this is a healthy intrauterine pregnancy, thus ruling out a threatened miscarriage or an ectopic.
We will then sit down, take a deep breath and talk about the next 9 months, how your pregnancy will be monitored and exactly which investigations may be needed. We will discuss common pregnancy symptoms and worries, no matter how insignificant they may seem. You will leave the office relaxed, confident and jubilant.

We may need to repeat the scan to confirm that the pregnancy sac keeps growing and eventually the fetal heartbeat becomes obvious. I will also suggest some blood tests that will rule out infections such as rubella (german measles) and hepatitis. Some of those sound strange and offending, such as syphilis and HIV. Trust me, this is a universally accepted screening package in pregnancy and all those diseases, if promptly diagnosed and treated, can save your baby’s life.
An early visit to the Dentist will be advised. Your teeth and gums are sensitive in pregnancy and any kind of oral cavity infection can later be related to premature contractions and labour. Any dental work should therefore be carried out promptly, with the appropriate local anaesthetic. I would only wish to avoid a dental X-ray in pregnancy.

The first trimester, up to 12-13 weeks, can be rather difficult. Headaches, morning sickness and vomiting, swellings, mood swings, you name it. There is also a continuing risk of miscariage, gradually diminishing as your pregnancy progresses, and you might experience abdominal discomfort or even spotting. Your skin may well change while you're pregnant. You might find that it becomes less dry or less oily, or that you get fewer spots, or the opposite could happen. Extra fluid in your face may smooth out any wrinkles, but it may also make you look a bit chubby. Quite early on, you will notice that the area around your nipples is darker and a brown line appears down the centre of your abdomen. You may get brown
patches on your face too, especially if you're in the sun. All these colour changes go away or fade after the baby is born. Stretch marks, may appear on your bump and your breasts from about three or four months. There’s no evidence that these can be prevented. They fade after the baby is born but never disappear.
We will discuss any complaints and exclude potential problems and complications.

The next milestone is the nuchal scan at 12-13 weeks. You will be gradually feeling better and this a good time to enjoy your baby on ultrasound, fully formed and playful and not that big yet. This is also an excellent opportunity to check the space behind the baby’s neck, the nuchal translucency. All babies have a small quantity of luis underneath the skin of the back of the neck. In Down syndrome babies this is found commonly increased. Unfortunately not all Down babies have increased fluid and, vice versa, not all babies with increased fluid have Down’s syndrome. We have therefore monitored several thousands of pregnancies in US and in the UK ten years ago. We checked the nuchal fluid, took into account the age of the mother and obviously the pregnancy outcome. These observations resulted in a screening test, an equation with all the above parameters. This test can pick up more than 90% of Down babies. We will check the nuchal translucency, ask for your age and your last period, and enter all the parameters in a computer software. The computer will alter your basic, age-related risk for Down syndrome, and give you an adjusted risk. If the final risk sounds good, (and we’ll have a long chat about acceptable risks), we may decide to avoid an amniocentesis, even when you are older than 35. An additional, independent parameter that will increase the sensitivity of the test is a hormone blood test (free BHCG and PAPP-A). When your blood result is ready, we shall modify the risk and give you the final result.

The next important scan is the anomaly scan, or b-level scan. This will take place at 22-23 weeks of gestation. It is a thorough scan, checking number of fingers, heart valves and other important details of the baby’s anatomy. A normal result is reassuring but bear in mind that some minor abnormalities may still be missed, even in expert hands.

From 14 weeks onwards, you will also probably feel much better, with plenty of energy to do things and appetite. Take it easy and keep an eye on your scales. You will be free to have a holiday as long as you do not stress yourself too much and avoid exposure to the sun. You will be able to swim and take sport activities. Sex will also be part of the agenda, unless advised otherwise.

We will have regular visits in our Practice, every four weeks, and more frequently should any problem arise. We will be checking the blood pressure, the urine and your weight and we will do regular scans to check the baby’s growth. I will be checking on you overall welll-being, including the psyhological aspect and see that your pregnancy progresses smoothly. Our midwife will be advising on breast preparation for lactation and nipple care.

At 28 weeks I will ask you to have a glucose tolerance test, in order to exclude gestational diabetes.

At 32 weeks a Doppler scan will reassure us that the placenta remains healthy and that the blood flow and the oxygen supply to the baby is adequate.

At 37-38 weeks, in addition to ultrasound, we will do a cardiotocogram (CTG), checking the baby’s heart rate variation in relation to uterine contractions. This is an additional reassuring test to check fetal well-being.

From 36 weeks onwards, we will be prepared for labour. Early labour signs include regular contractions and the rupture of membranes. If your waters go, it will be easy to tell, there is usually plenty of it and you will get soaked. You must immediately get going for the hospital. If you start having painful contractions, check how frequently they come and whether they are regular or not. Genuine labour pain, as opposed to Braxton-Hicks contractions, comes and goes at regular intervals, initially every 20-30 minutes, gradually getting more frequent. When not certain, you ring me or my midwife and we tell you what to do. Another early sign is the ‘show’, a mucous, thick, vaginal discharge, occasionally mixed with small amount of blood. This is the cervical ‘plug’ that kept the cervix tightly sealed throughout pregnancy and prevented micro-organisms from ascending into the cavity of the womb. A couple of days prior to onset of labour, this, having served its purpose, will pop out. It is a fairly accurate sign that labour is imminent, so don’t panic, don’t rush to the hospital, just have your things ready.

When the time comes, be it regular pain or the waters, you ring me or the midwife and we all meet in Labour Ward. We will remain with you throughout the whole labour and keep you informed and so that you remain confident and reassured.

Epidural anaesthesia is strongly recommended, but obviously you are the one to decide. An epidural will completely stop any painful sensation without making you drowsy. You will be alert, yet relaxed. You will not be stressed and you will be breathing better and that helps the oxygen supply
to the baby. There are no significant recognised side-effects apart from a transient headache.
An epidural will not affect the labour outcome and will not increase the possibility for
caesarean section.

I will guide through the stages of labour, aiming towards a straightforward vaginal delivery, and I am keen to persist and wait, as long as it is safe, in order to get there. However if any complication arises, or if the baby simply gets ‘stuck’ within the pelvis, we will be ready to proceed, with your consent, to a safe instrumental delivery or caesarean section. The Labour Ward at Iaso is perfectly organised and the staff are trained to assist in any kind of emergency. In the end of the day what we must have is a healthy mother and a healthy baby and I am keen to pre-empt problems and advocate safe, standard practice.

Once the baby is born, we will give you to hold and hug for as long as you like, early bonding between the two of you is essential. In the meantime, I will remove the placenta and may need to put a couple of stitches in the vagina. You will then be able to rest for a couple of hours in Labour Ward Recovery before you are transfered to your bed in the Ward.

Basic guidelines and do’s and dont’s for your pregnancy

Any medication use should be discussed with us, particularly during the 1st trimester. You may take paracetamol tablets (Depon, Panadol), up to 3 a day, if you have a headache or a flu, and Buscopan tablets for the occasional tummy ache, but other than that talk to us and double-check.

The only strict prohibition in pregnancy is smoking and if you do smoke we will advise to give it up promptly. Smoking has been related to high risk of miscarriage, prematurity, placental abruption, high blood pressure. Maternal smoking has also been incriminated for cot death in infancy.

You may have sexual intercourse throughout pregnacny, unless otherwise indicated. Always make certain that this is not painful or uncomfortable and you may want to try different, more comfortable positions We obstetricians tend to advise against it during the last 4 weeks of gestation, but even then there is no harm you can do apart from initiating labour.

Try to keep away from stray cats and if you have a cat yourself, have someone else to collect its faeces. Avoid fresh salads if the greenery has not been thorougly cleaned.

Dring plenty of milk – at least two full glasses a day. You may opt for semi-skimmed milk, with less fat but same amount of calcium and vitamins. Make sure that your milk is pasteurised- avoid fresh goat milk from your village! Avoid evaporated milk – most of its vitamins have been affected.

Avoid nuts during pregnancy. Recent studies relate maternal consumption in pregnancy with subsequent allergy to nuts of the offspring.

You may use hair dye and nail polish, as this has not been found to have any detrimental effect whatsoever to your pregnancy.

You may drive your car up to the end of gestation, as long as there are no pregnancy complications. Always wear your seatbelt, with the the horizontal part underneath your belly and the transverse part crossing above it.

It is safe to work long hours in front of a computer screen, as it is established to be absolutely safe.


FOODS TO AVOID

• Soft cheese, such as Brie, Camembert, however, cottage, gruyere and feta cheeses are fine. Blue-veined cheeses, such as Danish Blue or Stilton should also be avoided.
• Unpasteurised goat's, cow's, or sheep milk. • Ready-prepared coleslaw. •Raw shellfish. •Raw eggs (in mayonnaise, mousses, cake-icing or cheesecake). •Paté (any type) •Raw or undercooked meat. •Liver (unacceptably high levels of vitamin A). •Peanuts or peanut butter (if there's a family tendency to allergies).



Common concerns and issues to discuss

Morning sickness

Nearly 80% of women experience pregnancy sickness - and not just in the morning. Some women will just feel a bit nauseous. Others will feel sick every day and may actually vomit. An unlucky few will be so unwell that they need to take time off work. The good news is that most women start to feel a lot better at about 14 weeks. Hormonal changes may be the cause: the pattern of sickness seems to follow the ebbs and flows of human chorionic gonadotrophin (hCG), the hormone that orchestrates the production of other pregnancy hormones. Levels rise rapidly during the first six weeks, peak at eight to 10 weeks, and begin to fall at 11-13 weeks. Some people believe that pregnancy sickness protects your baby from harmful substances, this may be why so many women can't bear coffee, alcohol, cigarette or petrol fumes at this crucial time. Snacking can help reduce morning sickness. Some women are really helped by sucking lemons or peppermints, others swear by crisps, bananas or breakfast cereals. Nibble something at night if you wake up. It may stop you feeling so sick in the morning. Homemade, day-old popcorn is said to reduce nausea. Keep crackers by the bedside to nibble before you get up in the morning. Try ginger biscuits or ginger ale, or make ginger tea by infusing a little grated ginger root with boiling water in a teapot. You can add lemon or honey to taste and drink hot or cold. A supplement of vitamin B6 with magnesium may help if you are vomiting a lot. Foods rich in B6 include cereals, bananas, baked potatoes, lentils and tinned fish. Sea sickness acupressure bands, which are available from pharmacies, may also be helpful. You should also try to rest as much as you can.


Varicose veins

Varicose veins are caused by a combination of factors. Pregnancy hormones relax the muscular walls of the veins, while at the same time there is more blood for your circulation to pump around. This makes it more difficult for the muscle tissues and the valves in the veins to pump the blood back up to the heart, which means that some blood pools in the lower body. Another factor is the weight of your enlarging uterus that puts extra pressure on the veins of the legs and pelvic region. Some women feel no discomfort, but others suffer a mild ache, or a heavy feeling in their legs, or even acute pain. Those who are expecting twins or multiples, or those for whom varicose veins run in the family - are more at risk. You can avoid trouble by: • Walking and swimming more, to pump the blood around; • Doing specific exercises to prevent the blood pooling - frequent ankle flexions and rotations, at least 30 seconds at a time, with the feet elevated; • Doing frequent pelvic floor exercises (see below); • Never sitting with your knees crossed, or thighs pressing against the edge of a chair; • Always resting with your legs raised; • Trying not to stand for long periods of time; If you are already suffering from varicose veins, the measures above can help, but also try wearing support tights and raising the foot of your bed to help the blood drain back to the heart. For maximum effect they should be worn right from the start of your pregnancy.


Pelvic floor exercises

Our pelvic floor muscles hold all the abdominal contents in place and keep us continent, that is, they stop urine and faeces escaping when we cough, laugh, sneeze or lift. Exercising your pelvic floor muscles now will tone them up so they give support to your growing baby and uterus and help you feel more comfortable during the pregnancy. After pregnancy, pelvic floor exercises will encourage healing and recovery in that area.



The exercise
Imagine you are desperate to empty your bladder, but when you get to the lavatory it's occupied. Instinctively, you will do a pelvic floor contraction and squeeze to stop wetting yourself. Try doing it now - pulling up around the front passage as if to stop yourself leaking, hold for a count of four and then release. You should feel the difference when you let go. Repeat the exercise in batches of six to eight as often as you can during the day. As well as holding for a count of four, try doing some where you squeeze, release, squeeze, release, quite quickly. Remember to keep breathing normally throughout. Once a week, while sitting on the loo, you can try to stop in midstream while peeing to check that you are doing the exercise correctly.

Breastfeeding

Your own breastmilk is exactly the right food for your baby. There's strong evidence that babies do best if they have nothing but breastmilk for about the first six months of life. This may be important if you have any diabetes or allergies in your family as the use of formula milk increases the risk of diabetes, asthma or eczema. Breastfeeding protects your baby from infections, including sickness and diarrhoea, ear infections and chest infections. For some infections this protection continues even after you stop breastfeeding. Exclusive breastfeeding - giving nothing except breastmilk - is more likely to reduce the risk or severity of allergies and provides the best protection. However, combining breastmilk with some formula still helps to reduce the risk of infections. Women who breastfeed have less risk of pre-menopausal breast cancer, ovarian cancer and broken bones due to osteoporosis in later life. If you choose to combine formula feeding alongside breastfeeding, you can increase your chances of maintaining a good milk supply if you only introduce formula once breastfeeding is well established. Your midwife, health visitor or breastfeeding counsellor can help you work out when – and how - to do this. But if you start to bottle feed from the beginning it can be very hard to change to breastfeeding. If you are undecided, it's therefore best to start breastfeeding. Your baby will benefit from even a few feeds of colostrum - which is the first milk that your breasts produce, rich in antibodies and other substances that protect against illness and infections.

Paediatric concerns

If you worry about the ‘day-after’, when you go home with your baby, have a chat with our Paediatrician, Dr Amalia Michaelidou. She is a Consultant Neonatologist at Iaso Neonatal Unit and a Member of the Royal College of Paediatrics in London. She will guide you through the basic do’s and dont’s and reassure you.


Above all, don’t worry. Pregnancy is a normal process and all problems and complications are very rare. Enjoy your pregnancy and don’t listen to horror stories and scenarios. We will be monitoring your pregnancy closely and keep you well informed and reassured.


Dr Alexandros Kalogeropoulos
Member of the Royal College of Obstetricians & Gynaecologists, London